MSME strategy – SDGs and ESG

SDGs poster

Business strategy until 2030 as a sustainable development strategy or ESG strategy

When I started to manage a company from the MSME group, business plans, strategy could be built for many years ahead, because such was the market. Then the situation changed. At the end of the last century and until 2015, building such a long-term strategy was pointless.

SDGs implementation to business strategyCurrently, I have changed my mind. Since 2015, we have the 2030 Agenda – Global Action Plan, Global Sustainable Development Goals – 17 SDGs. This is the reason for changing my mind.

How does this relate to the business of MSME?  

Well, these goals have a huge impact on the future of business, they are the reason for changes in legal regulations and standards in Europe and in the world.

I will quote an excerpt from the 2030 Agenda Preamble:

 “” We, the nations “- these lofty words begin the preamble to the Charter of the United Nations. It is “we, the nations” that are embarking today on a journey that will lead us to 2030. We embark on this journey together with governments and parliaments, the structures of the United Nations and other international institutions, local authorities, indigenous peoples, civil society, business and private sector, research and academia and Wszystkie/All people. ” End of quote

In the poster of 17 Global Goals of Sustainable Development I see a lot of positive energy, hope for a better future and saving the planet for our grandchildren.

Our collective consciousness, the noosphere, is developing very fast these days.

We have destroyed the Biosphere and without its reconstruction, we, the people of this planet, are threatened with destruction.

Let’s take advantage of the fact that the Earth has entered a new energy channel in the Univers. Let’s use our growing potential to save life on the planet, to live in harmony with nature and the population of this planet. Let us use it for a dignified life.
It is very important to think positively about the feasibility of these Global Goals, Wszystkie/All of them, and I strongly recommend it to Wszystkie/All MSMEs.

The question is how is MSME to implement these goals?

How is it to build a strategy until 2030 based on these goals?

How is it to implement sustainable development?

I believe that we should build a business strategy as a sustainable development strategy based on the analysis of Global Goals and its implementation.

How to build a sustainable development strategy / ESG strategy?

 Building a sustainable development strategy as your main business strategy is technicWszystkie/Ally different from building a normal business strategy.

After deciding to build it, it is necessary to think over, develop and implement the Code of Ethical Business Conduct inside the company. Also the Supplier Code of Ethics should be developed and implemented or only General Terms and Conditions of the contract with new, ESG rules.

You should develop a Stakeholder Map, find key business stakeholders and those, whose support may be beneficial for a business. 

You need to develop a Policy for Communication with Stakeholders.

You must familiarize Wszystkie/All managers, as well as  employees, with the 17 SDGs, targets and consider initiatives that could potentiWszystkie/Ally support the achievement of the Global Goals. You can find help for example here

The strategic analysis should analyze the risks and opportunities resulting from the impact on/from the local environment and society, and also on/from the environment and society in the world. These new risks must be analyzed from the point of view of local and global impacts. 

We have a new economy cWszystkie/Alled: impact economy.
I personWszystkie/Ally encourage you to build a strategy in which the company supports 17 Global Goals. I learned this from an example developed for an opencast mine by Columbia University in New York.
In my opinion, MSME can support the implementation of Wszystkie/All 17 SDGs.

Is this a reason why MSMEs exist: just to support 17 SDGs?

No, but developing a strategy based on these Global Goals can help your business survive, grow and stay on the market. 
Will the once developed Sustainable Development Strategy give us a stable plan until 2030?
Unfortunately, annual update is necessary, because only the goals of the SDGs remain unchanged until 2030. The remaining factors change dynamicWszystkie/Ally.

So, is it worth building a strategy until 2030?

It is worth it, because we are entering a time of great technological and legal changes. Some professions in 2030 will no longer exist. 

Our clients’ awareness is also changing.


Managing the business strategy of sustainable development

 The management of the Sustainable Development Strategy can be done with the use of the Strategic Scorecard, in which you should add additional perspectives. You should divide the client’s perspective into at least 3 perspectives:
• Client;
• Environment;
• Society.
The business model is also changing.
The widely used Canvas Business Model is taking a new face. In the literature, various proposals for a variant of this model can be found as appropriate for sustainable development. I made a compilation of various proposals.
Model CANVAS zrównoważonego rozwoju

This compilation seems to me the best. In every field of the classic Canvas model, we have a division into business (blue), environment (green) and society (yellow). AdditionWszystkie/Ally, two fields: – “Who will benefit”, – Which SDGs are supported.

As I believe that Wszystkie/All Global Goals should be supported by the sustainable development strategy, I have placed the circular SDGs logo in this field.
Is such a change in running a business necessary for MSME companies?

Yes, it is necessary if the company wants to survive, develop and win against the competition in the market.

We have a European Action Plan – Green Deal.

If your company has external financing, or is a public company, then in 2022, for 2021, it is  required to report under the EU Taxonomy. You will need to provide the percentage of revenues, capital expenditures and costs that meet the criteria for an environmentWszystkie/Ally sustainable activity for the types of activity listed. 
The EU SFRD regulation on disclosure of information related to sustainable development in the financial sector has entered into force. Banks, insurance institutions, investors may request data necessary for their indicators.The subject of indicators is closely related to sustainable development and the ESG system.
The Polish Good Stock Exchange Practices 2021 in many paragraphs refers to sustainable development.

What if there is no external financing and company is not a public company? 

A contractor, obliged to report also the impact of his supply chains, may ask for such kind of data. If you do not give the values of your indicators, it will have a negative impact on its indicators and contractor may terminate the contract with you.


Reporting on the implementation of the MSME strategy 

Integrated reporting has so far only taken place in large enterprises. It is changing.
Such integrated reporting of sustainable development in the ESG aspects will apply to Wszystkie/All public entities.
According to the CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive, replacing the NFRD), as early as 2024 for 2023, Wszystkie/All public entities will be obliged to report not only financial information, but also non-financial information in the Uniform European Standard with digital tags. An audit of such a report will be also obligatory.
A less detailed reporting standard will be developed for SMEs that are registered on the stock exchange. Registered on stock exchange SMEs will be required to report information, probably three years later, in 2027 for 2026. Other MSMEs will be able to use this simplified standard for voluntary reporting in their communication with stakeholders.
The standards should be published by the end of 2022.
The report will most likely identify the impact on sustainability in the short, medium and long term.
Such a report will also give information about the impact on the Global Goals.
So, a sustainable development strategy based on the SDGs becomes an important and urgent matter.
Due to value-building chains, which sometimes span globWszystkie/Ally, the standard should be one for business Wszystkie/All over the world.
The European standard will be harmonized with the global standard of sustainable development reporting in the ESG system.

In conclusion

Once again, I urge you to build a sustainable development strategy until 2030 as your main business strategy.
I urge you to seek the common good with the tenderness, that Olga Tokarczuk writes about. With a tenderness that is favoring what is good for existence on a singular and on a planetary scale.


Strategia biznesowa MMŚP do 2030 roku jako strategia zrównoważonego rozwoju lub strategia ESG

Kiedy zaczynałam udzielać się w zarządzaniu firmą z grupy MMŚP, strategia biznesowa mogła być budowana na wiele lat do przodu, bo taki był rynek. Potem się sytuacja zmieniła i pod koniec ubiegłego wieku i do 2015 roku budowanie takiej wieloletniej strategii było bezsensowne.

Aktualnie zmieniłam zdanie. Od 2015 roku mamy Agendę 2030 Globalny Plan Działań, Globalne Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDG) i raportowanie w układzie ESG i to jest powód zmiany mojego myślenia. 

Mamy, w otoczeniu dalszym wszystkich firm, ustalone do 2030 roku Globalne Cele: 17 SDG.

Jaki to ma związek z biznesem?  Z firmami MMŚP?

Otóż cele te mają olbrzymi wpływ na przyszłość biznesu, są powodem zmian w regulacjach prawnych i standardach w Europie i na świecie. 


Przytoczę urywek z Preambuły Agendy 2030:

 “„My, narody” – tymi wzniosłymi słowami rozpoczyna się preambuła Karty Narodów Zjednoczonych. To właśnie „my, narody” wyruszamy dziś w podróż drogą, która zaprowadzi nas do 2030 r. W podróż tę wyruszamy wraz z rządami i parlamentami, strukturami Organizacji Narodów Zjednoczonych i innymi instytucjami międzynarodowymi, władzami lokalnymi, rdzenną ludnością, społeczeństwem obywatelskim, biznesem i sektorem prywatnym, środowiskiem naukowym oraz akademickim i wszystkimi ludźmi.” Koniec cytatu            

Holistyczne podejścieW plakacie 17 Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju widzę. dużo pozytywnej energii, nadziei na lepszą przyszłość i uratowanie planety dla naszych wnuków. 

Nasza wspólna świadomość, Noosfera, rozwija się bardzo szybko ostatnimi czasy.  

Zniszczyliśmy Biosferę i bez jej odbudowy grozi nam, ludziom tej planety, zagłada.


Skorzystajmy z tego, że Ziemia weszła w nowy kanał energetyczny w Kosmosie. Wykorzystajmy nasz rosnący potencjał do uratowania życia na planecie, do życia w harmonii z przyrodą i ludnością tej planety. Wykorzystajmy to do godnego życia.


Bardzo ważne jest nasze pozytywne myślenie o możliwości realizacji tych Globalnych Celów, wszystkich celów, do czego wszystkie MMŚP namawiam.


Pytanie jak MMŚP ma wdrożyć te cele? 


Jak ma budować strategię do 2030 roku w oparciu o te cele? 


Jak ma wdrożyć zrównoważony rozwój?


Uważam, że powinniśmy budować strategię biznesową, jako strategię zrównoważonego rozwoju, opartą o analizę Globalnych Celów i raportować corocznie jej realizację w układzie ESG.


Strategia biznesowa. Jak MMŚP ma ją zbudować?


Budowanie strategii zrównoważonego rozwoju, jako głównej strategii biznesowej, różni się technicznie od budowy zwykłej strategii biznesowej. 


Po podjęciu decyzji o jej budowie, należy przemyśleć, opracować i wdrożyć Kodeks Etycznego Postępowania w Biznesie wraz z Kodeksem Etyki Dostawcy lub tylko odpowiednie OWU do umowy z dostawcami.


Należy opracować Mapę Interesariuszy, znaleźć kluczowych dla biznesu interesariuszy i tych, których wsparcie może być szansą dla biznesu. Trzeba opracować Politykę komunikacji z Interesariuszami.


W analizie strategicznej należy przeanalizować ryzyka i szanse także wynikające z wpływu na środowisko i społeczeństwo, i to także na środowisko i społeczeństwo świata.


W analizie strategicznej należy zaznajomić całą kadrę kierowniczą, a potem i pracowników, z 17 SDG, zadaniami i przemyśleć inicjatywy, które potencjalnie mogłyby wspierać realizację Globalnych Celów. Można się wspomóc np. tą stroną .


Te nowe ryzyka dodatkowo analizować trzeba z punktu widzenia lokalnych oddziaływań i globalnych oddziaływań. Mamy nową ekonomię różnie nazywaną: ekonomię wpływu, ekonomią zieloną, ekonomią oddziaływania, impact economy.


Osobiście namawiam do budowy strategii, w której firma wspiera 17 Globalnych Celów. Nauczyłam się tego na przykładzie opracowanym dla kopalni odkrywkowej przez Columbia University w Nowym Yorku.


Moim zdaniem, MMŚP może wesprzeć realizację wszystkich 17 SDG.


Czy po to istnieje MMŚP, żeby wspierać 17 SDG?


Nie, ale opracowanie strategii opartej na tych Globalnych Celach może pomóc firmie przetrwać, rozwinąć się i utrzymać na rynku.


Czy raz opracowana strategia biznesowa da nam stabilny plan do 2030 roku?


Niestety. Coroczna aktualizacja jest niezbędna, bo tylko cele SDGs są do 2030 roku niezmienne. Pozostałe czynniki zmieniają się dynamicznie.


Czy w takim razie warto budować strategię biznesową do 2030 roku?


Warto, bo wchodzimy w czas wielkich zmian technologicznych i prawnych. Niektóre zawody w 2030 roku już nie będą istnieć. Świadomość naszych klientów również się zmienia. 


Strategia biznesowa a zarządzanie strategią zrównoważonego rozwoju

Zarządzanie Strategią Zrównoważonego Rozwoju może się odbywać z wykorzystaniem Strategicznej Karty Wyników, w której dodajemy dodatkowe perspektywy. 

Perspektywę Klienta dzielimy minimum na 3 perspektywy:


  • Klient
  • Środowisko
  • Społeczeństwo

Ulega zmianie model biznesowy.

Powszechnie używany Model Biznesowy Canvas przybiera nowe oblicze. W literaturze można znaleźć różne propozycje wariantu tego modelu, jako odpowiednie dla zrównoważonego rozwoju. Zrobiłam kompilację różnych propozycji.


Model CANVAS zrównoważonego rozwoju

Ta kompilacja wydaje mi się najlepsza. W każdym polu klasycznego modelu Canvas mamy podział na biznes (niebieski), środowisko (zielony) i społeczeństwo (żółty). Dodatkowo dwa pola:  – Kto skorzysta, – Jakie SDG są wspierane.

Ponieważ uważam, że wszystkie Globalne Cele powinny być wspierane strategią zrównoważonego rozwoju, dlatego umieściłam w tym polu kołowe logo SDGs.


Czy taka zmiana w prowadzeniu biznesu jest konieczna dla firm MMŚP? 

Tak, jest konieczna, jeżeli firma chce przetrwać, rozwinąć się i wygrać z konkurencją na rynku. 

Mamy Europejski Plan Działań – Zielony Ład.

Jeżeli firma ma finansowanie zewnętrzne, to już w 2022 roku, za rok 2021, może być zobowiązana do raportowania wynikającego z Unijnej Taksonomii. Trzeba będzie podać odsetek przychodów, nakładów inwestycyjnych i kosztów, które spełniają kryteria działalności zrównoważonej środowiskowo, dla wyszczególnionych rodzajów działalności. Dokładne kryteria są jeszcze w opracowywaniu.

Weszło w życie rozporządzenie UE SFRD w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze finansowym. Banki, instytucje ubezpieczeniowe, inwestorzy mogą występować z żądaniem podania danych niezbędnych do ich wskaźników. Tematyka wskaźników jest ściśle powiązana ze zrównoważonym rozwojem i w układzie ESG.

Dobre Praktyki Giełdowe 2021 w wielu zapisach odwołują się do zrównoważonego rozwoju.

A co, jeżeli nie ma zewnętrznego finansowania? Kontrahent, ponieważ jest zobowiązany do raportowania również oddziaływania swoich łańcuchów dostaw, może nas o takie dane poprosić. Jeżeli nie damy, wpłynie to negatywnie na jego wskaźniki i może zerwać z nami kontrakt.


Raportowanie ESG realizacji strategii biznesowej

Zintegrowane raportowanie dotychczas miało miejsce tylko w dużych przedsiębiorstwach. To się zmienia. 

Takie zintegrowane raportowanie zrównoważonego rozwoju w układzie ESG będzie obowiązywało wszystkie podmioty publiczne.

Zgodnie z projektem CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive, zastępująca NFRD) już w 2024 roku za 2023 rok, wszystkie podmioty publiczne,  będą zobligowane raportować nie tylko informacje finansowe, ale także niefinansowe w Jednolitym Europejskim Standardzie z tagami cyfrowymi. Również obligatoryjny będzie audyt takiego raportu. 

Dla MŚP, rejestrowanych na giełdzie, będzie opracowany mniej szczegółowy standard raportowania. Rejestrowane na giełdzie MŚP będą zobligowane raportować informacje, przypuszczalnie o trzy lata później, w 2027 roku za 2026 rok. Pozostałe MMŚP będą mogły używać tego uproszczonego standardu do dobrowolnego raportowania w komunikacji z interesariuszami. 

Standardy powinny być opublikowane do końca 2022 roku.

W raporcie najprawdopodobniej będzie się określało wpływ na zrównoważony rozwój w skali krótko, średnio i długoterminowej.

Taki raport będzie miał odniesienie także do Globalnych Celów.

A więc strategia zrównoważonego rozwoju w oparciu o SDG staje się sprawą ważną i pilną.

W związku z łańcuchami budowy wartości, obejmującymi w biznesie czasem cały świat, standard powinien być jeden dla biznesu na całym świecie. 

W podstawowym zakresie europejski standard będzie pokrywał się informacyjnie ze światowym, finansowym standardem raportowania zrównoważonego rozwoju w układzie ESG.


Na zakończenie

Jeszcze raz namawiam do budowania strategii zrównoważonego rozwoju do 2030 roku jako głównej, biznesowej strategii. 

Namawiam do poszukiwania dobra wspólnego z czułością, o której tyle pisze Olga Tokarczuk. Z czułością, która jest sprzyjaniem temu co dobre dla bycia w skali jednostkowej i planetarnej.

Cel 8 Wzrost gospodarczy i godna praca

Wzrost gospodarczy i godna praca – Cel 8 – SDG8

Cel 8. Promować stabilny, zrównoważony i inkluzywny wzrost gospodarczy, pełne i produktywne zatrudnienie oraz godną pracę dla wszystkich ludzi. Wzrost gospodarczy i godna praca

Wzrost gospodarczy i godna praca. Promować stabilny, zrównoważony i inkluzywny wzrost gospodarczy, pełne i produktywne zatrudnienie oraz godną pracę dla wszystkich ludzi to ósmy Globalny Cel Zrównoważonego Rozwoju (SDG – Sustainable Development Goal). Agenda 2030 zawiera 17 Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju – 17 SDGs. Cel 8 = SDG8 to WZROST GOSPODARCZY I GODNA PRACA.


Cel 8 Wzrost gospodarczy i godna praca

Czy mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa MMŚP (MSME) mogą mieć wpływ na realizację Celu 8 Wzrost gospodarczy i godna praca?  

Tak. Przeanalizujemy informacje o wzroście gospodarczym i godnej pracy. Następnie poznamy targety/zadania przypisane w Agendzie 2030 temu celowi. Potem znajdziemy inicjatywy, zadania, które mogą być elementami wieloletniej strategii biznesowej – Strategii Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs – i mogą skutecznie wspierać realizację tego Globalnego Celu.

Wzrost gospodarczy 

WG Wikipedii Wzrost gospodarczy – powiększanie się zdolności danego społeczeństwa do produkcji dóbr i usług zaspokajających ludzkie potrzeby. Definicja ta wydaje się być bardziej ogólną od innych przedstawianych w literaturze np. że jest to „długookresowy proces powiększania produkcji dóbr i usług w danym kraju”, lub „proces zwiększania zasobu dóbr konsumpcyjnych i produkcyjnych”, albo „proces zwiększania zasobów dóbr i usług konsumpcyjnych, a w szczególności taki wzrost ilościowy, który zapewnia zwiększenie ilości dóbr i usług konsumpcyjnych przypadających na mieszkańca danego kraju”. 

Wzrost gospodarczy opiera się w znacznej mierze na wzroście i rozwoju MŚP.

Rozwój MMŚP

Rozwój przedsiębiorstwa to systemowy, oparty na wartościach, nauce i współpracy proces adaptacyjnego rozwoju, doskonalenia i wzmocnienia strategii, struktur, procesów, ludzi i kultur, prowadzący do zwiększenia efektywności przedsiębiorstwa. (P. Prokopowicz, M. Król, G. Żmuda 2013 str. 60)

Rozwój przedsiębiorstwa to zmiana jego systemów oraz otoczenia (sterowalnego) zapewniające przedsiębiorstwu osiągnięcie i utrzymanie (a także zwiększenie) przewagi konkurencyjnej. Rozwój przedsiębiorstwa oznacza następujące zmiany: wprowadzenie nowych elementów do systemu przedsiębiorstwa, poprawę jakości istniejących w systemach elementów, zmiany struktur systemów. (J. Beliczyński 2010, str 60)

Zrównoważony rozwój MMŚP to długofalowy proces zmian w kierunku optymalnego wykorzystania zasobów MMŚP, biorąc pod uwagę jednocześnie korzyści gospodarcze, społeczne i środowiskowe, własne i otoczenia MMŚP (interesariuszy). (W.Pazdan, 2021, autorka)

 MMŚP rozwija się teraz w otoczce odpowiedzialności. Płynność i zysk dalej są i będą kluczowe dla rozwoju firmy, ale ważne stają się także relacje z otoczeniem i pozytywny wpływ na to otoczenie, czyli na interesariuszy.

Ponieważ w Agendzie 2030 zostały określone Globalne Cele Rozwoju (17 SDGs) i ponieważ Polska podpisała Agendę 2030, zrównoważony rozwój MMŚP powinien być zharmonizowany z Agendą 2030. Dlatego coraz ważniejsze się staje budowanie strategii – Strategii Zrównoważonego Rozwoju Biznesu – jako głównej, wieloletniej strategii biznesowej, implementującej wszystkie Globalne Cele. Najprawdopodobniej wszystkie podmioty gospodarcze będą prawnie zobligowane do raportowania informacji niefinansowych juz za 2023 rok. Tak więc na budowanie strategii i wdrażanie dobrze przemyślanych działań, których realizację corocznie będzie MMŚP raportować, nie jest zbyt wiele czasu.

Bierze się pod uwagę 6 kapitałów: 

  • finansowy; 
  • produkcyjny;
  • ludzki;
  • intelektualny; 
  • społeczny i relacyjny;
  • naturalny. 

Trzeba dobrze przeanalizować szanse i zagrożenia biorąc pod uwagę wszystkie kapitały w planowanym procesie budowy wartości.

 Godna praca

Wg Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) godna praca oznacza możliwość pracy, która jest produktywna i zapewnia godziwy dochód, bezpieczeństwo w miejscu pracy i ochronę socjalną dla rodziny pracownika, lepsze perspektywy rozwoju osobistego i integracji społecznej, swobodę wyrażania swoich myśli i trosk, możliwość organizowania się i uczestniczenia w decyzjach, które mają wpływ na jego życie oraz równość szans i traktowania wszystkich kobiet i mężczyzn. 

Godna praca

Targety/zadania dla SDG 8 Wzrost gospodarczy i godna praca – Cel 8 – na podstawie Agendy 2030

8.1 Utrzymać wzrost gospodarczy na jednego mieszkańca, biorąc pod uwagę krajowe uwarunkowania, oraz, w szczególności, osiągnąć i utrzymać przynajmniej 7% roczny wzrost produktu krajowego brutto w krajach najsłabiej rozwiniętych;

8.2 Osiągnąć wyższy poziom wydajności gospodarczej poprzez dywersyfikację, modernizację technologiczną i innowacje, a także poprzez skupienie się na sektorach o wysokiej wartości dodanej oraz o wysokim wskaźniku pracochłonności;

8.3 Promować politykę rozwojową wspierającą działalność produkcyjną, tworzenie godziwych miejsc pracy, przedsiębiorczość, kreatywność i innowacje, oraz zachęcać do wychodzenia z szarej strefy i rozwoju mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, w tym poprzez dostęp do usług finansowych;

8.4 Do 2030 roku stopniowo zwiększać globalną efektywność wykorzystania zasobów w konsumpcji i produkcji oraz dążyć do zerwania z zależnością między wzrostem gospodarczym i degradacją środowiska, zgodnie z dziesięcioletnimi programami ramowymi na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji (10-Year Framework of Programmes on Sustainable Consumption and Production) z wiodącą rolą krajów rozwiniętych;

8.5 Do 2030 roku zapewnić pełne i produktywne zatrudnienie oraz godną pracę dla wszystkich kobiet i mężczyzn, w tym dla ludzi młodych i osób niepełnosprawnych; zapewnić jednakowe wynagrodzenie za pracę o takiej samej wartości;

8.6 Do 2020 roku znacznie zmniejszyć odsetek młodych ludzi pozostających bez pracy i nie uczestniczących w procesie edukacji lub szkoleniach;

8.7 Podjąć natychmiastowe i efektywne środki, by wyeliminować pracę przymusową, współczesne formy niewolnictwa i handel ludźmi; zakazać i wyeliminować najgorsze formy pracy dzieci, w tym rekrutację i wykorzystywanie dzieci-żołnierzy. Do 2025 roku wyeliminować pracę dzieci we wszystkich jej formach. 

8.8 Chronić prawa pracownicze oraz promować bezpieczne środowisko pracy dla wszystkich pracowników, w tym pracowników-migrantów, w szczególności dla kobiet migrantek i osób mających niepewne zatrudnienie;

8.9 Do 2030 roku opracować i wdrożyć polityki promujące zrównoważoną turystykę, która tworzy miejsca pracy oraz promuje lokalną kulturę i produkty;

8.10 Zwiększyć zdolność krajowych instytucji finansowych, aby ułatwić i rozszerzyć dostęp do bankowości, ubezpieczeń i usług finansowych dla wszystkich;

8.a Zwiększyć wsparcie w ramach Pomocy na rzecz rozwoju handlu (Aid for Trade) skierowane do krajów rozwijających się, w szczególności państw najsłabiej rozwiniętych, w tym poprzez Wzmocniony zintegrowany ramowy program pomocy technicznej na rzecz rozwoju handlu dla najsłabiej rozwiniętych państw (Enhanced Integrated Framework for Trade-related Technical Assistance to Least Developed Countries);

8.b Do 2020 roku opracować i wdrożyć globalną strategię w zakresie zatrudniania młodych ludzi oraz Globalny pakt pracy (Global Jobs Pact) przygotowany przez Międzynarodową Organizację Pracy.

Przykładowe inicjatywy, które może zaplanować MMŚP, żeby wspomóc realizację SDG 8 – Wzrost gospodarczy i godna praca

Dla SDG 8 w Agendzie 2030 określono 12 zadań/targetów.

Proponuję poniżej przykładowe inicjatywy dla MMŚP (MSME) wspierające realizację wybranych targetów:


B.8.1 (SDG 8 target 8.1) Rozwijanie sprzedaży i prowadzenie działań inwestycyjnych i innych działań rozwojowych w ten sposób, żeby średnia wartość rocznego zysku z okresu 10 lat, w przeliczeniu na jednego pracownika przekraczała  X  PLN.

B.8.2 (SDG 8 target 8.1) Rozwijanie sprzedaży i prowadzenie działań inwestycyjnych i innych działań rozwojowych w ten sposób, żeby średni wskaźnik płynności z okresu 10 lat przekraczał Y PLN.

B.8.3 (SDG 8 target 8.3) Tworzenie godziwych miejsc pracy – godna płaca i godna praca (pracownik wykonuje pracę w poszanowaniu jego godności, pracę, która go ubogaca i daje satysfakcję rozwoju). Zmiana systemu zarządzania w kierunku samoorganizacji

B.8.4 (SDG 8 target 8.3) Rozwijanie umiejętności pracowników poprzez szkolenia dostosowujące ich rozwój do potrzeb firmy.

B.8.5 (SDG 8 target 8.4) Zminimalizowanie opakowań, a tym samym zminimalizowanie zużycia surowca, powierzchni magazynowej i odpadów. 

B.8.6 (SDG 8 target 8.4) Śledzenie rozwoju rozwiązań GOZ (gospodarka obiegu zamkniętego) i wdrożenie ich tam, gdzie to będzie możliwe. Wdrożenie do marketingu i produkcji podejścia opartego na cyklu życia produktu. 

B.8.7 (SDG 8 target 8.5) Zapewnienie jednakowego wynagrodzenia za pracę o takiej samej wartości, niezależnie od płci.

B.8.8 (SDG 8 target 8.8) Wzmocnienie bezpieczeństwa środowiska pracy dla wszystkich pracowników.

B.8.9 (SDG 8 target 8.9) Promowanie wśród pracowników zrównoważonej turystyki.


 W.8.1 (SDG 8 target 8.1) Wpływanie na zwiększenie rozwoju lokalnej gospodarki, poprzez budowanie lokalnych łańcuchów dostaw, tam, gdzie to jest możliwe.

W.8.2 (SDG 8 target 8.4) Reorganizacja łańcuchów dostaw, biorąc pod uwagę również GOZ.

W.8.3 (SDG 8 target 8.7) Zawieranie kontraktów biznesowych w łańcuchach dostaw z propagowaniem/klauzulą kodeksu etyki dostawcy. Propagowanie w łańcuchach dostaw podejścia do biznesu poprzez pryzmat 17 SDGs, ze szczególnym zwróceniem uwagi na wykorzystywanie dzieci w krajach słabo rozwiniętych.


Podane tu są dwa typy inicjatyw: oznaczone w kodzie literą „B”, albo literą „W”.

„B” oznacza inicjatywę związaną bezpośrednio z biznesem, a „W” oznacza inicjatywę związaną z wpływem biznesu na otoczenie.

Z dwunastu targetów SDG 8 wybrałam osiem.

Są to oczywiście przykładowe inicjatywy, dla zobrazowania możliwości wspomagania przez MMŚP realizacji Siódmego Globalnego Celu Zrównoważonego Rozwoju, poprzez własne działania strategiczne. Wiąże się to z koniecznością zmiany modelu biznesowego.

Dyskurs na temat inicjatyw dla SDG 8 

Pytanie – Proponujesz w B.8.1 i B.8.2  cele strategiczne MMŚP w perspektywie finansowej, mając na myśli Strategiczna Kartę Wyników. Mam rozumieć, że do zarządzania wieloletnią strategia biznesową używasz narzędzie: Strategiczną Kartę Wyników (SKW)  (Balanced ScoreCard BSC)?

Odpowiedź – Tak, rzeczywiście proponuje to narzędzie, ale w nieco zmodyfikowanej postaci. W klasycznej SKW planuje się cele w czterech perspektywach. Dla biznesu są to: perspektywa finansów, klienta, procesów wewnętrznych i rozwoju. Zarządzając strategią zrównoważonego rozwoju, odpowiedzialnego biznesu, budujemy SKW dodając co najmniej dwie perspektywy: społeczeństwo i środowisko.

Pytanie – Zgodnie z B.8.3 proponujesz tworzenie godziwych miejsc pracy, zmianę systemu zarządzania w kierunku samoorganizacji. Pandemia pokazała nam, że najważniejsze to mieć możliwość pracy i zarabiania. Czasy są ciężkie i nie wiadomo co nas jeszcze czeka. Czy rzeczywiście powinienem się tym zajmować?

Odpowiedź – W każdej sytuacji warto próbować wprowadzić taką zmianę, bo to buduje lepszy kapitał ludzki. Pomaga przejść bezpiecznie przez czasowe załamania koniunktury. 

Pytanie –  B.8.4 Szkolenia pracowników, oczywiście ważna sprawa, ale nie uważasz, że czasem warto przyjąć nowego pracownika z niezbędną wiedzą i umiejętnościami? 

Odpowiedź – Jak w każdym działaniu w biznesie, trzeba szukać “złotego środka”. Jeżeli jednak budujesz strategię do 2030 roku, to musisz zaplanować istotną kwotę na szkolenia dla swoich pracowników, bo zmiany technologiczne wymuszą takie szkolenia.

“PytanieB.8.5 i B.8.6 odnoszą się do targetu 8.4. Uważasz, że rzeczywiście uda się wdrożyć Gospodarkę Obiegu Zamkniętego w każdej firmie?

Odpowiedź – Uważam, że nowe produkty powinny być projektowane zgodnie z założeniami i wytycznymi dotyczącymi GOZ. Ta dziedzina wiedzy i prawo w tej dziedzinie rozwijać się będzie bardzo szybko. Śledzenie możliwości zastosowań i wdrożenie tych zasad jest, z punktu widzenia okresu strategii, bardzo ważne. Już można planować pewne usprawnienia gospodarki odpadami. W procesie projektowania nowego produktu trzeba będzie wziąć pod uwagę cały cykl życia produktu. Obecnie następuje na świecie zmiana nie tylko w procesach projektowania produktów, ich produkcji, ale i w postawach konsumenta…

Pytanie – Zaplanowanie inicjatywy B.8.7 nie stanowi problemu, ale jej wdrożenie nie jest takie proste. Wartościowanie stanowisk to trudna sprawa i chyba obarczona zawsze dużym błędem. Co o tym sądzisz?

Odpowiedź – Nie jest to łatwe. Są firmy specjalizujące się w usługach w tym temacie, ale rzeczywistość często okazuje się trudna do ujęcia w sztywne ramy kategorii.  Zdaję sobie również sprawę z tego, że MMŚP najczęściej nie stać na tego typu usługi. Jednakże wzięcie pod uwagę zasad opisanych w B.8.7 pozwala zaplanować poprawę systemu wynagrodzeń, przynajmniej w minimalny sposób.

Pytanie – Proponujesz w B.8.8 poprawę bezpieczeństwa pracy wszystkich pracowników. Uważasz, że nie wdrożyłem zasad BHP wymaganych Kodeksem pracy?

Odpowiedź – Uważam, że każda firma powinna się liczyć ze zmianami technologicznymi w nadchodzących latach, mającymi wpływ na możliwości poprawy bezpieczeństwa pracy.`Warto to również wziąć pod uwagę.

Pytanie – Zrównoważona turystyka B.8.9. Jak sobie to wyobrażasz? Jak i dlaczego ja mam promować zrównoważoną turystykę?

Odpowiedź – Target 8.9 nie pojawił się bez przyczyny. Turystyka rozwija gospodarkę, ale niszczy często środowisko i nie zawsze służy społeczności odwiedzanych miejsc na świecie. Zrównoważona turystyka nie oznacza tylko lokalnej eko-turystyki. To sposób na uprawianie turystyki z myślą o minimalizowaniu negatywnego wpływu lub zwiększaniu pozytywnego wpływu na biznes, społeczeństwo i środowisko naturalne. Turystyka samolotowa to duża emisja dwutlenku węgla. Wiem, że trudno przekonać kogoś, kto całe życie marzył, żeby zobaczyć na żywo np. Wodospad Niagara, że wystarczy wyjechać w Tatry, ze względu na mniejszą emisję CO2…Proponuję, jak już trzeba lecieć daleko, to można posadzić kilka drzew….Na pewno warto promować zrównoważoną turystykę. Mniej odpadów, mniej emisji i wspomaganie rozwoju gospodarczego. Myślę, że dobrze jest nie licytować się kto dalej i drożej spędził wakacje. Coraz bardziej rozwija się “armchair travelling”….Pytanie – W W.8.1 proponujesz budowanie lokalnych łańcuchów dostaw. Powodem jest mniejsza emisja CO2 związana z transportem i rozwój gospodarki lokalnej?

Odpowiedź – Tak. Krótsze trasy to mniejsza emisja. Wprawdzie odbywa się bardziej lokalnie, jednakże przy innych zanieczyszczeniach niż CO2 emisja ta ma istotny negatywny wpływ. Mając na uwadze jednak trend zamiany środków transportowych na bardziej ekologiczne, taka polityka da dobre rezultaty. Oczywiście pod warunkiem znalezienia, albo wykreowania takich łańcuchów dostaw.

Pytanie – W W.8.2 proponujesz dodatkowo włączyć sprawę GOZ do wyboru łańcuchów dostaw…?

Odpowiedź – Tak. Najlepszy wariant to lokalni dostawcy z świadomością i działaniami w kierunku Gospodarki Obiegu Zamkniętego.

 Pytanie – W dodatku w W.8.3 proponujesz negocjowanie umów z dostawcami z klauzulą Kodeksu Etycznego Dostawcy…?

Odpowiedź – Tak. Jest to bardzo ważny element zrównoważonego rozwoju. Ty też możesz znaleźć taką klauzulę w nowym kontrakcie. Co więcej, możesz być zapytany w 2023 roku o wartości minimum 18 wskaźników za 2022 roku, dotyczących informacji pozafinansowych…

Cel 7 Czysta i dostępna energia

Czysta i dostępna energia – Cel 7 – SDG7

Cel 7. Zapewnić wszystkim dostęp do stabilnej, zrównoważonej i nowoczesnej energii po przystępnej cenie. Czysta i dostępna energia

Cel 7. Czysta i dostępna energia. Zapewnić wszystkim dostęp do stabilnej, zrównoważonej i nowoczesnej energii po przystępnej cenie to siódmy Globalny Cel Zrównoważonego Rozwoju (SDG – Sustainable Development Goal). Agenda 2030 zawiera 17 Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju – 17 SDGs. Cel 7 = SDG7 to CZYSTA I DOSTĘPNA ENERGIA. 


Cel 7 Czysta i dostępna energia

Czy mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa MMŚP (MSME) mogą mieć wpływ na realizację Celu 7 Czysta i dostępna energia?  

Tak. Przeanalizujemy informacje o usługach energetycznych. Następnie poznamy targety/zadania przypisane w Agendzie 2030 temu celowi. Potem znajdziemy inicjatywy, zadania, które mogą być elementami wieloletniej strategii biznesowej – Strategii Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs – i mogą skutecznie wspierać realizację tego Globalnego Celu.

Zgodnie z dyrektywą 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej:

Usługa energetyczna – oznacza fizyczną korzyść, udogodnienie lub pożytek pochodzące z połączenia zużycia energii z wykorzystywaniem technologii energooszczędnych lub działania, które mogą obejmować czynności, utrzymanie i kontrolę niezbędne do świadczenia danej usługi, która jest świadczona na podstawie umowy i która w normalnych okolicznościach prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub możliwej do oszacowania poprawy efektywności energetycznej lub do oszczędności energii pierwotnej;


Dostawca usług energetycznych – oznacza osobę fizyczną lub prawną, która świadczy usługi energetyczne lub realizuje inne środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej w obiekcie lub w lokalach odbiorcy końcowego;

Prosument –  wg znowelizowanej ustawy o OZE prosument to osoba wytwarzająca energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby dzięki mikroinstalacji, mogąca tę energię magazynować oraz przekazywać do sieci energetycznej. Prosumentem może być również MMŚP, co oznacza, że nadwyżkę może odsprzedawać do sieci energetycznej.


Zasoby energii są ograniczone i należy je oszczędzać,  magazynować, a energię używać w sposób optymalny.

Ciekawe informacje dla MMŚP

Self-audyt energetyczny

E-doradca MMŚP

Usługa audytu energetycznego

Targety/zadania dla SDG 7 Czysta i dostępna energia – Cel 7 – na podstawie Agendy 2030

7.1 Do 2030 roku zapewnić powszechny dostęp do przystępnych cenowo, niezawodnych i nowoczesnych usług energetycznych;

7.2 Do 2030 roku znacząco zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii w globalnym miksie energetycznym;

7.3 Do 2030 roku podwoić wskaźnik wzrostu globalnej efektywności zużycia energii;

7.a Do 2030 roku zwiększyć międzynarodową współpracę ułatwiającą dostęp do badań nad czystą energią i technologii w obszarze energii odnawialnej, efektywności energetycznej oraz zaawansowanych i czystszych technologii paliw kopalnych, a także promować inwestowanie w infrastrukturę energetyczną i czyste technologie energetyczne

7.b Do 2030 roku rozbudować infrastrukturę i zmodernizować technologie umożliwiające dostęp do nowoczesnych i zrównoważonych usług energetycznych dla wszystkich mieszkańców krajów rozwijających się, w szczególności państw najsłabiej rozwiniętych, rozwijających się małych państw wyspiarskich i rozwijających się krajów śródlądowych, zgodnie z ich programami rozwojowymi


Przykładowe inicjatywy, które może zaplanować MMŚP, żeby wspomóc realizację SDG 7 Czysta i dostępna energia

Dla SDG 7 w Agendzie 2030 określono 5 zadań/targetów.

Proponuję poniżej przykładowe inicjatywy dla MMŚP (MSME) wspierające realizację wybranych targetów:


B.7.1 (SDG 7 target 7.2)  –  Znacząco zwiększyć do 2030 roku udział energii odnawialnych w ogólnym miksie energetycznym;

B.7.2 (SDG 7 target 7.2) –  Wymienić środki transportu na pojazdy hybrydowe, elektryczne lub z silnikami na wodór.

B.7.3 (SDG 7 target 7.3)  –  Wdrożyć audyt energetyczny;

B.7.4 (SDG 7 target 7.3.)  – Zwiększyć wskaźnik efektywności zużycia energii;


W.7.1 (SDG 7 target 7.2)  –  Wpływ na interesariuszy w zakresie zwiększenia przez nich używania energii odnawialnych;

W.7.2 (SDG 7 target 7.3)  –  Wpływ na interesariuszy w zakresie zwiększenia przez nich efektywności zużycia energii.


Podane tu są dwa typy inicjatyw: oznaczone w kodzie literą „B”, albo literą „W”.

„B” oznacza inicjatywę związaną bezpośrednio z biznesem, a „W” oznacza inicjatywę związaną z wpływem biznesu na otoczenie.

Z pięciu targetów SDG 7 wybrałam dwa 7.2, 7.3.

Są to oczywiście przykładowe inicjatywy, dla zobrazowania możliwości wspomagania przez MMŚP realizacji Siódmego Globalnego Celu Zrównoważonego Rozwoju, poprzez własne działania strategiczne. Wiąże się to z koniecznością zmiany modelu biznesowego.


Dyskurs na temat inicjatyw dla SDG 7 

Pytanie – Proponujesz w B.7.1 wszystkim MMŚP do 2030 roku znaczące zwiększenie udziału energii odnawialnych w ogólnym miksie energetycznym. Czy taka inwestycja jest opłacalna?

Odpowiedź – Inwestycja taka najczęściej zwraca się po kilku latach. Dodatkowo wierzę, że pod koniec tego roku pojawią się fundusze unijne wspierające tego typu inwestycje.

Pytanie – Zgodnie z B.7.2 mam wymienić środki transportu na bardziej energooszczędne. To też duża inwestycja. Jak mam sobie dać radę z tym wszystkim? Chyba nie każdą firmę na to stać.

Odpowiedź – Mowa tu o okresie czasu do 2030 roku. Te technologię będą coraz tańsze, być może będą również krajowe albo unijne dotacje, a koszty eksploatacji takich pojazdów są niższe. Warto to przemyśleć i zaplanować. Często słyszę, że pracownik woli jeździć samochodem z silnikiem bardzo dużej mocy. Cóż, może warto pomyśleć też o środowisku, eco-drivingu…

Pytanie –  Moja małą firma ma wdrożyć audyt energetyczny? Zgodnie z propozycją inicjatywy B.7.3 mam wydać kolosalne dla mojej firmy pieniądze na audyt?

Odpowiedź – MMŚP może się wspomóc narzędziami i informacjami przygotowanymi przez Ministerstwo i samemu sobie z tym poradzić. Oczywiście audyt wykonany przez specjalistyczną jednostkę ma większa wartość. Nie wiem, jakie będą wymogi w dotacjach na projekty inwestycyjne dotyczące efektywności energetycznej. To się okaże pod koniec tego roku.

Pytanie – Czy dobrze rozumiem, że potrzebuję audyt do wyliczenia wskaźnika efektywności energetycznej B.7.4?

Odpowiedź – Dobrze jest mieć audyt i bazę danych do corocznej aktualizacji. Dokładny algorytm na wyliczenie wskaźnika efektywności będzie podany w standardzie raportowania informacji niefinansowych.

Pytanie – Proponując inicjatywy W.7.1 i W.7.2 uważasz, że moja firma może mieć wpływ na interesariuszy w zakresie zwiększenia używania energii odnawialnych, czy zwiększenia efektywności energetycznej?

Odpowiedź – Nagłośniony dobry przykład, a także przekazana wprost informacja jak do tego podeszliście, jakich spodziewacie się rezultatów lub jakie rezultaty osiągnęliście, działa na świadomość odbiorcy i czasem powoduje zmiany…

Cel 6 Czysta woda i warunki sanitarne

Czysta woda i warunki sanitarne – Cel 6 – SDG6

Cel 6. Czysta woda i warunki sanitarne. Zapewnić wszystkim ludziom dostęp do wody i warunków sanitarnych poprzez zrównoważoną gospodarkę zasobami wodnymi

Cel 6. Zapewnić wszystkim ludziom dostęp do wody i warunków sanitarnych poprzez zrównoważoną gospodarkę zasobami wodnymi to szósty Globalny Cel Zrównoważonego Rozwoju (SDG – Sustainable Development Goal).Agenda 2030 zawiera 17 Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju – 17 SDGs. Cel 6 = SDG6 to CZYSTA WODA I WARUNKI SANITARNE. 


Cel 6 Czysta woda i warunki sanitarne

Czy mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa MMŚP (MSME) mogą mieć wpływ na realizację Celu 6?  

Tak. Przeanalizujemy informacje o wodzie. Następnie poznamy targety/zadania przypisane w Agendzie 2030 temu celowi. Potem znajdziemy inicjatywy, zadania, które mogą być elementami naszej wieloletniej strategii biznesowej – Strategii Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs – i mogą skutecznie wspierać realizację tego Globalnego Celu.


Woda i tlen są niezbędne człowiekowi do życia. Ciało człowieka składa się w większości z wody. U mężczyzn stanowi ona około 60% wagi, u kobiet – 50%, a u dzieci aż w 75%.  Do najbardziej wodnistych części należą płuca i krew . Płuca składają się w 90%  z wody, a krew w 85% wody. Skóra i mózg zawierają około 70% wody, a mięśnie – 75%. Nawet kości w około 22% składają się z wody. Woda oczyszcza krew z toksyn, wspomaga pracę nerek, ułatwia trawienie, wchłanianie i transport substancji odżywczych, chroni stawy i organy wewnętrzne, reguluje temperaturę ciała, nawilża oczy. Regularne uzupełnianie czystej wody w organizmie ma olbrzymi wpływ na zdrowie człowieka.

Właściwości wody nie są do końca poznane przez naukowców, a jeszcze mniej wiedziano o niej na przełomie XV i XVI wieku. Żyjący wtedy Leonardo da Vinci, człowiek o niesamowitej intuicji, powiedział „Woda została obdarzona czarodziejską władzą – stała się sokiem życia na Ziemi”. W XX wieku eksperymenty japońskiego naukowca Masaru Emoto pokazały, że woda może magazynować informacje, uczucia i stany świadomości, a także, że reaguje na nasze myśli i słowa, które następnie potrafi odzwierciedlić. Tak więc dobre słowo, pozytywna myśl w życiu człowieka jest czymś niezbędnym dla zdrowia, tak jak czysta woda i powietrze. Powinniśmy dbać o wodę, jako symbol i źródło życia. W przeciwnym razie zanieczyszczona woda, może stać się źródłem śmierci.

Zasoby wody są ograniczone i należy je oszczędzać, a wodę używać w sposób optymalny.

Cykl hydrologiczny

Targety/zadania dla SDG 6 Czysta woda i warunki sanitarne – Cel 6 – na podstawie Agendy 2030

6.1 Do 2030 roku zapewnić powszechny i sprawiedliwy dostęp do bezpiecznej wody pitnej po przystępnej cenie;

6.2 Do 2030 roku zapewnić wszystkim ludziom dostęp do odpowiednich i godziwych warunków sanitarnych i higieny oraz wyeliminować praktyki defekacji na otwartej przestrzeni, przy czym należy zwrócić szczególną uwagę na potrzeby kobiet, dziewcząt i osób w szczególnie trudnej sytuacji;

6.3 Do 2030 roku poprawić jakość wód poprzez zmniejszenie zanieczyszczeń, likwidowanie wysypisk śmieci, ograniczenie stosowania szkodliwych substancji chemicznych i innych niebezpiecznych materiałów. Zmniejszyć o połowę ilość nieoczyszczonych ścieków oraz znacząco podnieść poziom recyklingu i bezpiecznego ponownego wykorzystania materiałów w skali globalnej;

6.4 Do 2030 roku znacząco podnieść efektywność wykorzystania wód we wszystkich sektorach oraz zapewnić zrównoważony pobór oraz zapasy wody słodkiej, by rozwiązać problem niedoboru wody i znacząco zmniejszyć liczbę ludzi cierpiących z tego powodu;

 6.5 Do 2030 roku wdrożyć zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi na wszystkich poziomach, w tym poprzez odpowiednią współpracę transgraniczną;

6.6 Do 2020 roku zapewnić ochronę i odtworzyć ekosystemy zależne od wody, w tym tereny górskie, lasy, tereny podmokłe, rzeki, jeziora i warstwy wodonośne;

6.a Do 2030 roku rozszerzyć współpracę międzynarodową i wsparcie potencjału krajów rozwijających się w podejmowaniu działań i opracowaniu programów związanych z wodą i warunkami sanitarnymi, w takich dziedzinach jak: gromadzenie wody, odsalanie, efektywna gospodarka wodna, oczyszczanie ścieków, recykling i technologie ponownego wykorzystania wody;

6.b Wspierać i wzmacniać udział lokalnych społeczności w poprawie gospodarowania zasobami wodnymi i polepszaniu infrastruktury sanitarnej.


Przykładowe inicjatywy, które może zaplanować MMŚP, żeby wspomóc realizację SDG 6 Czysta woda i warunki sanitarne

Dla SDG 6 w Agendzie 2030 określono 8 zadań/targetów.

Proponuję poniżej przykładowe inicjatywy dla MMŚP (MSME) wspierające realizację wybranych targetów:

B.6.1 (SDG 6 target 6.1)  –  Zapewnienie powszechnego dostępu w firmie pracownikom do dobrej jakości wody pitnej;

B.6.2 (SDG 6 target 6.2)  –  Zapewnienie wszystkim pracownikom dostępu do nowych rozwiązań w zakresie warunków sanitarnych i higienicznych, włączając w to specjalne rozwiązania dla kobiet i najnowsze rozwiązania techniczne, związane z oszczędnością wody w systemie sanitarnym, jak również nowoczesne systemy sanitarne;

B.6.3 (SDG 6 target 6.3.)  – Ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko;

B.6.4 (SDG 6 target 6.4)  – Magazynowanie wody deszczowej;

B.6.5 (SDG 6 target 6.4)  – Zwiększenie efektywności wykorzystania wody w łańcuchach dostaw;

W.6.1 (SDG 6 target 6.1)  –  Wywieranie wpływu na interesariuszy w zakresie umożliwienia jego pracownikom dostępu do dobrej jakości wody pitnej;

W.6.2 (SDG 6 target 6.2)  –  Promowanie wśród interesariuszy wiedzy na temat najnowszych rozwiązań w zakresie zapewnienia pracownikom dobrej jakości warunków sanitarnych i higienicznych;

W.6.3 (SDG 6 target 6.3)  –  Wywieranie wpływu na interesariuszy w zakresie ograniczania negatywnego wpływu na środowisko;

W.6.4 (SDG 6 target 6.4)  –  Wywieranie wpływu na interesariuszy w zakresie zwiększenia efektywności zużycia wody w jego łańcuchach dostaw;

W.6.5 (SDG 6 target 6.b)  – Wywieranie wpływu na lokalną społeczność w zakresie poprawy gospodarowania zasobami wodnymi i polepszania infrastruktury sanitarnej.

Podane tu są dwa typy inicjatyw: oznaczone w kodzie literą „B”, albo literą „W”.

„B” oznacza inicjatywę związaną bezpośrednio z biznesem, a „W” oznacza inicjatywę związaną z wpływem biznesu na otoczenie.

Z ośmiu targetów SDG 6 wybrałam pięć: 6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.b.

Są to oczywiście przykładowe inicjatywy, dla zobrazowania możliwości wspomagania przez MMŚP realizacji Szóstego Globalnego Celu Zrównoważonego Rozwoju, poprzez własne działania strategiczne. Wiąże się to z koniecznością zmiany modelu biznesowego.


Dyskurs na temat inicjatyw dla SDG 6 Czysta woda i warunki sanitarne

Pytanie – Dlaczego proponujesz inicjatywę B.6.1. Przecież w większości firm, jeśli nie we wszystkich, pracownicy mają dostęp do wody pitnej.

Odpowiedź – W tej inicjatywie chodzi o zainwestowanie w dostarczanie pracownikom wody w szklanych butelkach, a nie w plastikowych butelkach, czy plastikowych baniakach. To ważne ze względu na zdrowie. Nie jest również obojętne, gdzie taka woda będzie w firmie przechowywana, gdyż jak wiadomo – woda nie tylko jest dobrym rozpuszczalnikiem, ale jeszcze ma pamięć…

Pytanie – Wnioskuję z propozycji inicjatywy B.6.2, że uważasz, że stan sanitariatów w polskich firmach wymaga poprawy. Uważasz, że jest aż tak źle?

Odpowiedź – Jest różnie, znamy to z autopsji. W tej dziedzinie technika również idzie do przodu. W Japonii, na przykład, w publicznych toaletach są automatycznie dezynfekowane, podgrzewane i regulowane deski sedesowe. Na ścianie jest panel wyboru podmywania człowieka i nawet klawisz który wybiera rodzaj zagłuszania odgłosów. Kto wie co jeszcze zostanie wymyślone biorąc pod uwagę AI i konieczność oszczędzania wody. A na budowach polskich firm często po prostu chodzi się za barak, co nie tylko jest mało higieniczne, ale pogłębia problem klimatyczny.

Pytanie –  Moja firma ma zmniejszyć negatywne oddziaływanie na środowisko, jak to proponujesz w inicjatywie B.6.3. Nie mam pewności, że to wpłynie na lepszą jakość wody, którą mamy do dyspozycji. Jak mam przekonać moich pracowników, że ze względu na dobrą jakość wody powinniśmy na przykład ograniczyć emisję zanieczyszczeń gazowych i pyłowych, czy ilość odpadów itd.?

Odpowiedź – Powinniście to zrobić nie tylko ze względu na jakość wody. Nie wiem, gdzie macie ujęcie wody pitnej i jak rozprzestrzeniają się zanieczyszczenia z twojej firmy, gdzie jest składowisko odpadów i zakład utylizacji odpadów firmy. Działania wszystkich firm są powiązane wpływem na środowisko.  Jeżeli inne firmy podejmą także ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko, to prawdopodobieństwo poprawy jakości ujmowanej wody dla waszej firmy będzie większe. Trzeba to uświadomić pracownikom. Ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko jest dobrem dla wszystkich. 

Pytanie – W inicjatywie B.6.4 proponujesz magazynowanie wody deszczowej. Chyba nie jest to propozycja dla każdej firmy?

Odpowiedź – To głównie propozycja dla nowych inwestycji. Jeżeli można zmienić bez większych problemów istniejące instalacje i magazynować wodę deszczową, to będzie to z korzyścią dla środowiska, w którym zasoby wodne są zagrożone dla przyszłych pokoleń.

Pytanie – Analiza wpływu łańcuchów dostaw na wskaźniki niefinansowe firmy to nowe podejście do raportowania. Jest trudność z pozyskaniem takich danych. Liczysz na otwartość i dobra wolę dostawców proponując inicjatywę B.6.5?

Odpowiedź – Wiem, że aktualnie jest problem z pozyskaniem takich danych. Myślę, że prawo spowoduje w najbliższych latach zmianę w tym zakresie. Podmioty będą zobligowane do raportowania informacji niefinansowych. Oczywiście będzie się to odbywało z różną rzetelnością, ale „złapanym na kłamstwie” firmom będzie groził krach na rynku.

Pytanie – Proponując inicjatywy W.6.1 i W.6.2 uważasz, że moja firma może mieć wpływ na interesariuszy w zakresie sposobu traktowania przez nich pracowników i rodzaju kosztów, które powinni ponosić z tego tytułu. Czy nie wymagasz ode mnie zbyt wiele. Czy nie wystawiasz mnie na pośmiewisko? Jaki ja mogę mieć wpływ na to jaką toaletę zafunduje swoim pracownikom mój interesariusz? 

Odpowiedź – Nagłośniony dobry przykład, czy też przekazana wprost informacja działa na świadomość odbiorcy i czasem powoduje zmiany…

Pytanie – Wiesz, podobnie wydają mi się absurdalnym pomysłem inicjatywy W.6.3, W.6.4. Jak ja mogę wpływać na ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko, czy też efektywność wodną jakiegoś innego podmiotu gospodarczego, kiedy sam mam z tym problem. Nie uważasz?

Odpowiedź – Oczywiście, najpierw twoja firma musi się z tymi problemami zmierzyć i zaplanować zmianę. Jak już będziecie mieli realnie zaplanowane działania, to już można rozpocząć komunikację. Najlepiej oczywiście najpierw się samemu z tym uporać.

Pytanie – Z lokalną społecznością powinni współpracować chyba administracja samorządowa i NGO-sy – inicjatywa W.6.5

Odpowiedź – Twoja firma jest wtopiona w społeczeństwie i środowisku. Bez nich nie istnieje. Dobry przykład twojej firmy może być katalizatorem pozytywnych zmian w społeczności lokalnej. Może uda się podjąć wspólne działania?

Cel 5 Barometr Wpływu

Równość płci – Cel 5 – SDG5

CEL 5. Równość płci. Osiągnąć równość płci oraz wzmocnić pozycję kobiet i dziewcząt

Cel 5. Osiągnąć równość płci oraz wzmocnić pozycję kobiet i dziewcząt to piąty Globalny Cel Zrównoważonego Rozwoju (SDG5 – Sustainable Development Goal).

Agenda 2030 zawiera 17 Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju – 17 SDGs.


Czy mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa MMŚP (MSME) mogą mieć wpływ na realizację SDG5?

Cel 5 Barometr Wpływu

Tak. Przeanalizujemy co rozumiemy przez równość płci. Następnie poznamy targety/zadania przypisane w Agendzie 2030 temu celowi. Potem znajdziemy inicjatywy, zadania, które mogą być elementami naszej wieloletniej strategii biznesowej – Strategii Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs – i mogą skutecznie wspierać realizację tego Globalnego Celu.

Równość płci

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w Art. 32 i 33 odnosi się do równości płci:

Art. 32

  1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
  2. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Art. 33

  1. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym.
  2. Kobieta i mężczyzna mają w szczególności równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów, do jednakowego wynagradzania za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia społecznego oraz do zajmowania stanowisk, pełnienia funkcji oraz uzyskiwania godności publicznych i odznaczeń

Powiązane pojęcia:


Płeć biologiczna

Płeć społeczno-kulturowa

Wg Słownika PWN – płeć kulturowa, płeć społeczna, ang. gender, identyfikacja jednostki z rolą płci wynikająca z uwarunkowań kulturowych i społecznych;

Wg Słownika – Społeczne, kulturowe i psychologiczne pojęcie bycia mężczyzną lub kobietą. Człowiek rodzi się mężczyzną lub kobietą (płeć biologiczna). Każdej osobie przypisywana jest także społeczno-kulturowa , która zależy od kultury oraz miejsca, w którym żyje. Płeć społeczna jest widoczna w oczekiwaniach społecznych dotyczących kobiet oraz mężczyzn. Niektóre osoby są osobami transpłciowymi. Rodzą się kobietami lub mężczyznami, jednak nie zachowują się i/lub nie czują przynależności do swojej płci.


Seksizm został zdefiniowany w UE w oparciu o międzynarodowe uzgodnienia: “Każde działanie, gest, wizualna reprezentacja, wypowiedź ustna lub pisemna, praktyka lub postępowanie oparte na przekonaniu, że osoba lub grupa osób jest gorsza z powodu swojej płci, występujące w sferze publicznej lub prywatnej, online i offline”.

W polskim Kodeksie pracy   czytamy: „Dyskryminowaniem ze względu na płeć jest także każde niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne).”

Targety/zadania dla SDG5 Równość płci – Cel 5 – na podstawie Agendy 2030

5.1 Wyeliminować dyskryminację wobec kobiet i dziewcząt we wszystkich formach na całym świecie;

5.2 Wyeliminować wszelkie formy przemocy wobec kobiet i dziewcząt w sferze publicznej i prywatnej, w tym handel ludźmi, wykorzystywanie seksualne i inne formy wyzysku;

5.3 Wyeliminować wszelkie szkodliwe praktyki, takie jak wczesne i przymusowe małżeństwa, małżeństwa dzieci, a także okaleczanie żeńskich narządów płciowych;

5.4 Uznać i docenić nieodpłatną opiekę i pracę w domu poprzez zapewnienie świadczeń publicznych, infrastruktury, zabezpieczenia społecznego oraz poprzez promowanie wspólnej odpowiedzialności w gospodarstwie domowym i rodzinie, zgodnie z krajowymi uwarunkowaniami;

5.5 Zapewnić kobietom pełny i efektywny udział oraz równe szanse w pełnieniu funkcji przywódczych na wszystkich szczeblach procesu decyzyjnego w życiu politycznym, ekonomicznym i publicznym

5.6 Zapewnić powszechny dostęp do ochrony zdrowia seksualnego i prokreacyjnego oraz korzystanie z praw prokreacyjnych, zgodnie z Programem działań międzynarodowej konferencji na rzecz ludności i rozwoju (Programme of Action of the International Conference on Population and Development), Pekińską platformą działania (Beijing Platform for Action) i dokumentami końcowymi ich konferencji przeglądowych;

5.a Przeprowadzić reformy zapewniające kobietom równe prawa w dostępie do zasobów gospodarczych, prawa własności, sprawowania kontroli nad gruntami i innym mieniem, dostęp do usług finansowych, prawo dziedziczenia oraz prawo do korzystania z zasobów naturalnych, zgodnie z prawem krajowym;

5.b Upowszechnić korzystanie z technologii, w szczególności technologii informacyjnych i komunikacyjnych, by przyczyniać się do wzmocnienia pozycji kobiet;

5.c Przyjąć oraz wzmocnić politykę i skuteczne ustawodawstwo promujące równość płci oraz wzmacniające pozycję kobiet i dziewcząt na wszystkich szczeblach.


Przykładowe inicjatywy, które może zaplanować MMŚP, żeby wspomóc realizację Celu 5 Równość płci

Dla SDG5 w Agendzie 2030 określono 9 zadań/targetów.

Proponuję poniżej przykładowe inicjatywy dla MMŚP (MSME) wspierające realizację wybranych targetów:

B.5.1 (SDG5 target 5.1)  –  Wyeliminowanie działań dyskryminujących kobiety w wynagrodzeniu za pracę;

B.5.2 (SDG5 target 5.2)  –  Wyeliminowanie działań seksistowskich w firmie;

B.5.3 (SDG5 target 5.5)  –  Zapewnienie kobietom równych szans pełnienia funkcji kierowniczych/decyzyjnych na wszystkich szczeblach procesu decyzyjnego w firmie;

W.5.1 (SDG5 target 5.1)  –  Wpływanie na interesariuszy w zakresie wyeliminowania działań dyskryminujących kobiety w wynagrodzeniu za pracę;

W.5.2 (SDG5 target 5.2)  –  Wpływanie na interesariuszy w zakresie wyeliminowania działań  seksistowskich;

W.5.3 (SDG5 target 5.5)  –  Wpływanie na interesariuszy w zakresie dawania kobietom równych szans w pełnieniu funkcji kierowniczych/decyzyjnych na wszystkich szczeblach procesu decyzyjnego interesariusza.

Podane tu są dwa typy inicjatyw: oznaczone w kodzie literą „B”, albo literą „W”.

„B” oznacza inicjatywę związaną bezpośrednio z biznesem, a „W” oznacza inicjatywę związaną z wpływem biznesu na otoczenie.

Z dziewięciu targetów SDG5 wybrałam tylko trzy: 5.1, 5.2, 5.5.

Są to oczywiście przykładowe inicjatywy, dla zobrazowania możliwości wspomagania przez MMŚP realizacji Piątego Globalnego Celu Zrównoważonego Rozwoju, poprzez własne działania strategiczne. Wiąże się to z koniecznością zmiany modelu biznesowego.


Dyskurs na temat inicjatyw dla Celu 5

Pytanie – Statystycznie kobiety zarabiają mniej, W Polsce różnica wynosiła 8,8%  w Europie średnio 14,4%, a w niektórych krajach średnio powyżej 20%. Proponując inicjatywę B.5.1 uważasz, że powinniśmy mieć taką średnia jak Rumunia 3%, albo jeszcze mniej?

Odpowiedź – Przyczyn niższego średniego wynagrodzenia kobiet jest wiele. W tej inicjatywie niezbędna jest zmiana szowinistycznego podejścia, dyktowanego wiarą w wyższą jakość pracy zawodowej mężczyzn. Ja wiem, że młoda kandydatka do pracy obarczona jest wizerunkiem przyszłych dzieci i zwolnień z pracy z tym związanych. Starsza wizerunkiem problemów rodzinnych. Emocjonalność kobiet też często decydentom przeszkadzają.

Pytanie – No właśnie. Jeżeli szukam na kluczowe stanowisko pracownika, to wolę mężczyznę.

Odpowiedź – Może teraz jest czas, żeby zrewidować swoje myślenie i przy podejmowaniu takiej decyzji dać szanse kobietom. Proponuję, żebyś wybierał po prostu lepiej przygotowanego człowieka do tego stanowiska. Kobieta też człowiek. Jej intuicja często jest lepsza niż intuicja mężczyzn, a to się też liczy w biznesie, nie tylko wiedza i doświadczenie. A jak ją już wybierzesz, to daj jej taką płacę, jaką dałbyś wymarzonemu na to stanowisko mężczyźnie…Wpisz to w Kodeks Etyki i opracuj Politykę płacową, w których zapiszesz odpowiednie zasady niedyskryminacji płacowej ze względu na płeć…i dokonaj ich wdrożenia…

Pytanie – Proponując inicjatywę B.5.2 zakładasz, że pleni się seksizm w polskich firmach. Czy rzeczywiście tak jest?

Odpowiedź – Oczywiście jest różnie, ale nie można powiedzieć, że w polskich firmach seksizm nie występuje. To w ogóle jest bardzo złożone zagadnienie. Mówimy również o seksizmie lingwistycznym…i dlatego mamy takie nowe słowa jak ministra, chirurżka… osobiście tego nie lubię.  JW języku polskim będą się mnożyć  pozycje w katalogu stanowisk w firmie np.: kierownik, kierowniczka, magazynier, magazynierka, kontroler, kontrolerka, dyrektor, dyrektorka, prezes, prezeska?…Osobiście wolałam nazwę mojego byłego stanowiska: wiceprezes, dyrektor generalny…

Pytanie – Mamy to tylko w języku polskim?

Odpowiedź – Nie. Chairman to chairperson, nie ma już Miss jest Ms, a u nas zniknęła Panna jest tylko Pani.

Pytanie – Seksizm nie dotyczy tylko dziewcząt i kobiet, dobrze czytam definicje?

Odpowiedź – Tak, dobrze czytasz definicje, ale SDG5 dotyczy kobiet i dziewcząt. Myślę, że to ze względu na ich sytuację, która w wielu krajach jest znacznie gorsza niż w Polsce.

Pytanie – Zgodnie z proponowaną inicjatywą B.5.3 powinienem zapewnić równe szanse kobietom i mężczyznom w sprawie pełnienia funkcji kierowniczych na wszystkich szczeblach decyzyjnych. Czy uważasz to za słuszne?

Odpowiedź – Jest to związane z równouprawnieniem. Wybierasz lepiej nadającą się osobę na dane stanowisko, nie wg kryterium płci. Czy wiesz, że większe spółki mają obowiązek raportowania Polityki różnorodności, w której płeć stanowi jeden z aspektów?

Pytanie – Jak sobie wyobrażasz (inicjatywy W.5.1, W.5.2, W.5.3), że mogę wpływać na interesariusza w sprawie niedyskryminacji, seksizmu, czy obsadzania stanowisk?

Odpowiedź – Myślę, że możesz. Dobry przykład, proces negocjacji umów z dostawcami, Kodeks dostawcy, informacje na stronie firmowej, to wszystko pracuje. Niekoniecznie te działania muszą się skończyć przekonaniem interesariusza, ale warto podjąć takie działania.

Cel 4 Barometr Wpływu

Dobra jakość edukacji – Cel 4 – SDG4

Cel 4. Dobra jakość edukacji. Zapewnić wszystkim edukację wysokiej jakości oraz promować uczenie się przez całe życie

Cel 4. Zapewnić wszystkim edukację wysokiej jakości oraz promować uczenie się przez całe życie – dobra jakość edukacji – to czwarty Globalny Cel Zrównoważonego Rozwoju (SDG – Sustainable Development Goal).

Agenda 2030 zawiera 17 Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju – 17 SDGs.


Czy mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa MMŚP (MSME) mogą mieć wpływ na realizację Celu 4?

Cel 4 Barometr Wpływu

Tak. Przeanalizujemy co rozumiemy przez jakości edukacji. Następnie poznamy targety/zadania przypisane w Agendzie 2030 temu celowi. Potem znajdziemy inicjatywy, zadania, które mogą być elementami naszej wieloletniej strategii biznesowej – Strategii Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs – i mogą skutecznie wspierać realizację tego Globalnego Celu.

Jakość edukacji

Pojęcie jakości kojarzy się z przedsiębiorstwem, instytucją i klientem.

Szkoła, czy uczelnia to też przedsiębiorstwo lub instytucja, które dostarczają usług edukacyjnych. Klientem tu są uczniowie / studenci.

W.E.Deminga, jakość to to, co zadowala, a nawet zachwyca klientów.

Globalne zarządzanie jakością według Deminga oznacza: że kultura danej organizacji wyznacza i wspiera stałe dążenie do zadowolenia klientów za pomocą zintegrowanego systemu narzędzi, metod i szkoleń.

Targety/zadania dla SDG4 Dobra jakość edukacji – Cel 4 – na podstawie Agendy 2030

4.1 Do 2030 roku zapewnić wszystkim dziewczętom i chłopcom uzyskanie nieodpłatnej, sprawiedliwej, dobrej jakości edukacji na poziomie podstawowym i ponadpodstawowym, prowadzącej do istotnych i efektywnych rezultatów;

4.2 Do 2030 roku zapewnić wszystkim dziewczętom i chłopcom dostęp do możliwości wysokiej jakości rozwoju we wczesnym dzieciństwie, opieki i edukacji przedszkolnej przygotowującej do rozpoczęcia edukacji na poziomie podstawowym;

4.3 Do 2030 roku zapewnić wszystkim kobietom i mężczyznom równy dostęp do przystępnej finansowo i wysokiej jakości edukacji technicznej, zawodowej i wyższej, w tym do uczelni wyższych;

4.4 Do 2030 roku znacznie zwiększyć liczbę młodzieży i dorosłych, którzy posiadają odpowiednie umiejętności, w tym techniczne i zawodowe, potrzebne do uzyskania zatrudnienia, znalezienia godziwej pracy i rozwoju przedsiębiorczości;

4.5 Do 2030 roku wyeliminować nierówność płci w edukacji i zapewnić równy dostęp do edukacji i szkolenia zawodowego na wszystkich poziomach dla najsłabszych, w tym dla osób niepełnosprawnych, rdzennej ludności oraz dla dzieci w bardzo trudnej sytuacji;

4.6 Do 2030 roku zapewnić nabycie umiejętności czytania, pisania oraz liczenia przez młodzież i znaczny odsetek osób dorosłych, zarówno kobiet jak i mężczyzn;

4.7 Do 2030 roku zapewnić, że wszyscy uczący się przyswoją wiedzę i nabędą umiejętności potrzebne do promowania zrównoważonego rozwoju, w tym, między innymi, poprzez edukację na rzecz zrównoważonego rozwoju i zrównoważonego stylu życia, praw człowieka, równości płci, promowania kultury pokoju i niestosowania przemocy, globalnego obywatelstwa oraz docenienia różnorodności kulturowej i wkładu kultury w zrównoważony rozwój;

4.a Tworzyć nowe i ulepszać stan istniejących już placówek edukacyjnych, które powinny uwzględniać potrzeby dzieci, osób niepełnosprawnych i różnice płci, a także zapewnić bezpieczne, wolne od przemocy, efektywne i sprzyjające włączeniu społecznemu środowisko nauczania dla wszystkich;

4.b Do 2020 roku znacząco zwiększyć globalnie liczbę stypendiów dla obywateli krajów rozwijających się, w szczególności dla osób pochodzących z krajów najsłabiej rozwiniętych, rozwijających się małych państw wyspiarskich i krajów afrykańskich, aby umożliwić im studiowanie na wyższych uczelniach, w tym dostęp do szkoleń zawodowych, technologii informacyjnych i komunikacyjnych, programów technicznych, inżynieryjnych i naukowych w krajach rozwiniętych i rozwijających się;

4.c Do 2030 roku znacząco zwiększyć liczbę wykwalifikowanych nauczycieli, w tym w drodze międzynarodowej współpracy w zakresie szkolenia nauczycieli w krajach rozwijających się, szczególnie w krajach najsłabiej rozwiniętych i rozwijających się małych państwach wyspiarskich.


Przykładowe inicjatywy, które może zaplanować MMŚP, żeby wspomóc realizację Celu 4

Dla SDG4 w Agendzie 2030 określono 10 zadań/targetów.

Proponuję poniżej przykładowe inicjatywy dla MMŚP (MSME) wspierające realizację wybranych targetów:

B.4.1 (SDG4 target 4.3)  –  Dofinansowywanie  pracowników w zakresie pogłębiania edukacji związanej z wykonywaniem zadań w firmie;

B.4.2 (SDG4 target 4.4)  –  Praktyki dla studentów i uczniów;

B.4.3 (SDG4 target 4.7)  –  Przeszkolenie kadry kierowniczej z zagadnień zrównoważonego rozwoju;

B.4.4 (SDG4 target 4.7)  –  Do 2030 roku przeszkolenie wszystkich pracowników i praktykantów tak, aby nabyli umiejętności w zakresie promowania zrównoważonego rozwoju;

B.4.5 (SDG4 target 4.7)  –  Dzielenie się praktyczną wiedzą z placówkami edukacyjnymi;

B.4.6 (SDG4 target 4.a)  –  Finansowe wspomaganie podmiotów edukacyjnych;

B.4.7 (SDG4 target 4.a)  –  Tworzenie nowych lub ulepszanie stanu działania istniejących placówek edukacyjnych;

B 4.8 (SDG4 target 4.b). –  Udzielanie stypendiów i praktyk dla studentów z krajów rozwijających się, szczególnie z krajów słabo rozwiniętych

W.4.1 (SDG4 target 4.7)  –  Wpływ na interesariuszy poprzez przekazywania wiedzy w zakresie wdrażania zrównoważonego rozwoju

W.4.2 (SDG4 target 4.a)  –  Wpływ na interesariuszy w zakresie mobilizowania ich do finansowego wspomagania placówek edukacyjnych

W.4.3 (SDG4 target 4.7)  –  Wpływ na interesariuszy w zakresie mobilizowania ich do merytorycznego wspomagania placówek edukacyjnych

W.4.4 (SDG4 target 4.b)  –  Wpływ na interesariuszy w zakresie mobilizowania ich do udzielania stypendiów, praktyk zawodowych dla obywateli krajów słabo rozwiniętych

Podane tu są dwa typy inicjatyw: oznaczone w kodzie literą „B”, albo literą „W”.

„B” oznacza inicjatywę związaną bezpośrednio z biznesem, a „W” oznacza inicjatywę związaną z wpływem biznesu na otoczenie.

Z dziesięciu targetów SDG4 wybrałam tylko pięć: 4.3, 4.4, 4.7, 4.a 4.b.

Są to oczywiście przykładowe inicjatywy, dla zobrazowania możliwości wspomagania przez MMŚP realizacji Czwartego Globalnego Celu Zrównoważonego Rozwoju, poprzez własne działania strategiczne. Wiąże się to oczywiście z koniecznością zmiany modelu biznesowego.


Dyskurs na temat inicjatyw dla Celu 4

Pytanie – Czy widzisz jakieś novum w inicjatywach B.4.1 i B.4.2?

Odpowiedź – Tak. W związku z eksponencjalnie szybko rozwijającą się technologią AI, AR, BlockChain, robotyką, perspektywiczne plany edukacyjne powinny być dobrze przygotowane do szybko zmieniającego się otoczenia. Oczywiście najpierw trzeba przemyśleć, gdzie ta technologia może znaleźć zastosowanie w firmie. Wg trzynastej z 14 zasad jakości Deminga: „13. Realizuj z pełną energią program kształcenia i doskonalenia zawodowego – przedsiębiorstwo, które chce znajdować się w czołówce, musi stale podwyższać kwalifikacje wszystkich pracowników.” Umiejętności cyfrowe, myślenie kreatywne i systemowe w połączeniu z wiedzą i umiejętnościami z różnych dziedzin, to kluczowe kompetencje wg. Światowego Forum Ekonomicznego.

Pytanie – W inicjatywach B.4.3 i B.4.4 proponujesz położenie nacisku na przeszkolenie z zagadnień zrównoważonego rozwoju kadry kierowniczej i nawet wszystkich pracowników. Ja rozumiem, że koszula bliższa ciału i uważasz, że temat, którym się zajmujesz jest tak ważny, że wszyscy powinni się tym w jakimś stopniu zająć, ale czy to czasem nie przesada?

Odpowiedź – Myślę, że nie. Budowanie Strategii Odpowiedzialnego Biznesu to nie jest domena tylko zarządu. Kadra kierownicza powinna w tych działaniach również uczestniczyć. Gotową strategię trzeba wdrożyć, to znaczy, że każdy pracownik powinien ją zrozumieć, przynajmniej w stopniu pozwalającym mu przyjąć pozytywnie ewentualne zmiany, które go czekają.

Pytanie – B.4.5 mówisz o dzieleniu się praktyczna wiedzą z placówkami edukacyjnymi. Spodziewasz się mojej pozytywnej odpowiedzi na prośby z ich strony, czy też uważasz, że powinienem być inicjatorem takich działań?

Odpowiedź – Myślę, że jedno i drugie. Lokalne placówki edukacyjne jako interesariusz, otrzymają, w procesie komunikacji, informację o tym, co z doświadczeń firmy uważasz za cenne dla nich i warte rozpowszechniania. Placówki będą mogły zgłaszać zapotrzebowanie na konkretne tematy. Możesz również na swojej firmowej stronie dzielić się wiedzą.

Pytanie – Finansowe wspomaganie placówek edukacyjnych (B.4.6) to studnia bez dna. Rozumiem, że powinno to być zharmonizowane z planami odpowiedzialnych za lokalną oświatę.

Odpowiedź – Dobrze by było, ale myślę, że odpowiednio umotywowane prośby ze strony takiej placówki mogą się spotkać z pozytywną reakcją firmy, nawet bez takich uzgodnień z władzą lokalną.

Pytanie – Muszę przyznać, że jestem zaskoczony. W inicjatywie B.4.7 proponujesz tworzenie przez MŚP nowych placówek edukacyjnych. Chyba uważasz, że MŚP ma dużo zbędnych funduszy. Zamiast rozwijać firmę, powinienem rozwijać edukację? Nie uważasz, że po to między innymi, płacimy podatki, żeby to nasze Państwo się tym zajmowało?

Odpowiedź – No wiesz, możesz rozwijać firmę i jednocześnie rozwijać edukację…tworzyć nową jakość edukacji, tworząc nowe placówki edukacyjne…

Pytanie – Co konkretnie masz na myśli?

Odpowiedź – Marzy mi się i pewnie nie tylko mnie, inna szkoła. Dobrze opisuje to  M.J.Kawecki w artykule „Różne oblicza szkoły”:
“Dobra szkoła:
1. nie dzieli uczniów na dobrych i złych, zdolnych i niezdolnych,
2. dostrzega w każdym uczniu nawet drobne zdolności i rozwija je kierując się zasadą wiary w możliwości dziecka,
3. dostosowuje wymagania programowe do możliwości pojedynczego ucznia,
4. uczy jak przezwyciężać trudności, pomaga uczniom w ich indywidualnych zmaganiach,
5. pomaga zachować uśmiech i pogodę ducha,
6. wspólnie z rodzicami pomaga każdemu uczniowi stworzyć jego własny plan rozwoju osobistego,
7. blisko współpracuje z rodzicami, konsultuje z nimi programy nauczania i uważnie słucha ich wszystkich opinii,
8. zachęca i włącza wszystkich – całą społeczność do współdecydowania o ważnych sprawach szkoły i kładzie nacisk na sprawne funkcjonowanie rady szkoły, rady rodziców, samorządu uczniowskiego,
9. inspiruje nauczycieli, uczniów i rodziców – wszystkich traktując jako potencjalnych innowatorów i wspomaga ich w twórczych poszukiwaniach,
10. wykorzystuje określone narzędzia ewaluacji, pozwalając zdiagnozować rzeczywisty stan rzeczy.”

Pytanie – Dobrze się to czyta, trudniej zrealizować…Musiałaby być zgoda Państwa na dość dużą autonomię szkoły. Aktualnie, w tych przeludnionych klasach,  zarówno dzieci, jak i nauczyciele, są paraliżowani procedurami ustalanymi odgórnie.

Odpowiedź – No tak. Widzisz, nie chcę tu proponować szczegółowych rozwiązań, ale jestem głęboko przekonana, że nasz system edukacji powinien zostać gruntownie zrewidowany i dostosowany do rozwoju otoczenia. A w otoczeniu dzieją się zmiany w eksponencjalnie rosnącym tempie. Zgodnie z przewidywaniami Christiana Kromme w „Humanification, Go Digital, Stay Human”, roboty do 2030 roku będą dysponowały inteligencją równą naszemu mózgowi. Po 2030 roku będziemy je uczyć naszych emocji…

Pytanie – Wierzysz w takie prognozy?

Odpowiedź – Cóż, trudno nie dostrzec wzrastającego tempa zmian w naszym życiu. Kto wie? Może tak będzie. Jeżeli z tej perspektywy popatrzymy na nasz system edukacji…, to musisz przyznać, że gruntownie powinniśmy go zmienić.

Pytanie – No tak. Słyszałem o zawodach, które ponoć mają przestać istnieć do 2030 roku.

Odpowiedź – Zdaniem ekspertów z Uniwersytetu Oksfordzkiego do 2030 r. 47% zawodów, które znamy obecnie, przestanie istnieć. Co ciekawe, na tej liście, oprócz takich zawodów jak kasjer, kelner, telemarketer, recepcjonista, kierowca, kurier, listonosz, taksówkarz, jest także prawnik, księgowy, aktor…. Powstanie wiele nowych zawodówopartych głównie o technikę cyfrową. Na przykład krawiec cyfrowy, biotechnolog w miejsce rolnika itd. Ponoć 65% dwunastolatków będzie pracować w zawodach, których jeszcze nie ma. Ważne umiejętności to myślenie analityczne i innowacyjność, aktywne uczenie się, kreatywność, oryginalność i inicjatywa, programowanie, krytyczne myślenie, rozwiązywanie złożonych problemów, przywództwo i wpływ społeczny, inteligencja emocjonalna, argumentowanie, rozwiązywanie problemów i tworzenie pojęć, analiza i rozwój systemów. Czy nasza szkoła do tego przygotowuje?

Pytanie – Słyszałem, że myśli się w Ministerstwie o maturze z religii.

Odpowiedź – No tak, matura z religii…, a może lepiej matura z informatyki? A może lepiej nowe przedmioty: inteligencja emocjonalna, technologia, obowiązkowy przedmiot i matura z umiejętności programowania, analizy systemu i jego budowy? W UE mówi się o STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics), jako o priorytetach w edukacji.

Pytanie – W inicjatywie B.4.8 proponujesz MŚP udzielanie stypendiów i praktyk studentom z krajów słabo rozwiniętych. Może to raczej powinno być tylko w zakresie działań Państwa?

Odpowiedź –  I tak i nie. Myślę, że możesz włączyć do firmowych działań strategicznych fundowanie stypendiów i praktyk w krajach rozwijających się, czy słabo rozwiniętych. Jest to oczywiście uwarunkowane obowiązującym prawem, posiadanymi funduszami i interesem firmy. Poprzez takie działania możesz, na przykład, wychować sobie przedstawiciela firmy w tym kraju.

Pytanie – W inicjatywach W.4.1W.4.2W.4.3W.4.4 proponujesz wpływanie na interesariuszy, żeby w swoich działaniach strategicznych ujmowali podobne działania do przyjętych w naszej strategii. Uważasz, że moja firma powinna obciążać się takimi działaniami? Jak mam przekonać interesariuszy?

Odpowiedź –  Jeżeli poinformujesz ich o swoich celach, działaniach, to już wpłyniesz na ich myślenie o realizacji celów strategicznych. Może znajdziecie wspólne działania.

Cel 3 Dobre zdrowie i jakość życia

Dobre zdrowie i jakość życia – Cel 3 – SDG3

Cel 3. Dobre zdrowie i jakość życia. Zapewnić wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrobyt

Cel 3.  Zapewnienie wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowego życia i promowanie jakości życia – dobre zdrowie i jakość życia – to trzeci Globalny Cel Zrównoważonego Rozwoju (SDG – Sustainable Development Goal).

Agenda 2030 zawiera 17 Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju – 17 SDGs.

Trzecim celem SDG3 jest DOBRE ZDROWIE i JAKOŚĆ ŻYCIA. W polskim oryginale Agendy 2030  well-being zostało przetłumaczone jako “dobrobyt”.

Czy mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa MMŚP (MSME) mogą mieć wpływ na realizację Celu 3?

Cel 3 Dobre zdrowie i jakość życia

Tak. Musimy zrozumieć definicję jakości życiadobrostanu, well-beingdobrobytu.  Następnie musimy przeanalizować targety/zadania przypisane w Agendzie 2030 temu celowi. Jak to przeanalizujemy, to znajdziemy inicjatywy, zadania, które mogą być elementami naszej wieloletniej strategii biznesowej – Strategii Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs – i mogą skutecznie wspierać realizację tego Globalnego Celu.

W SDG3 dobrobyt = well-being

Wg. Cambridge Dictionary well-being to: stan, w którym czujemy się zdrowi i szczęśliwi. W dosłownym znaczeniu oznacza dobrostan. Wg Encyklopedii PWN dobrostan (psycholog.) subiektywnie postrzegane przez osobę poczucie szczęścia, pomyślności, zadowolenie ze stanu życia.

Wg. Encyklopedii PWN jakość życia, (polityka społ.) stopień zaspokojenia potrzeb materialnych i niematerialnych — spełniania standardów lub realizacji wartości: biologicznych, psychologicznych, duchowych, społecznych i politycznych, kulturalnych, ekonomicznych i ekologicznych jednostek, rodzin i zbiorowości; pojęcie stosowane w polityce społecznej, psychologii, medycynie, ekonomii i socjologii.

Wg Słownika PWN dobrobyt to dobre warunki materialne, ale wg Encyklopedii PWN dobrobyt, (ekon.) stan całkowitego zaspokojenia materialnych i duchowych potrzeb jednostki i społeczeństwa. Wg Encyklopedii Zarządzania dobrobyt to stopień, w jakim dana osoba czuje się szczęśliwa lub zadowolona z życia. Jego istotnym elementem jest ocena poziomu dobrego samopoczucia z dostępnych warunków gospodarczych, kulturowych, politycznych i środowiskowych.

Dalej posługiwać się będziemy słowem dobrobyt, ponieważ w oficjalnym tłumaczeniu Agendy 2030 mamy well-being przetłumaczone na słowo dobrobyt.

Na dobrobyt wg prof. Martina Seligmana, wpływa pięć czynników, zwanych w skrócie PERMA:

– (Positive emotions) – pozytywne emocje – radość, nadzieja, ciekawość, poczucie komfortu. Odczuwanie ich podnosi zadowolenie, zwiększa kreatywność, poprawia atmosferę w pracy;

E – (Engagement) – zaangażowanie – stan wynikający z oddawania się jakiemuś zadaniu, do którego wykonania ma się odpowiednie kompetencje i które samo w sobie motywuje do działania, a jego realizacja przynosi satysfakcję;

R – (Relationships) – relacje – budowanie dobrych relacji w otoczeniu zawodowym;

M – (Meaning) – poczucie sensu – świadomość, że jest się potrzebnym i że nasze działania mają znaczenie;

A – (Accomplishment/Achievement) – osiągnięcia i ich docenianie – stan, w którym ma się konkretne cele i których realizacja pozwala się rozwijać.

Targety/zadania dla SDG3 Dobre zdrowie i jakość życia – Cel 3 – na podstawie Agendy 2030

3.1 Do 2030 roku zmniejszyć globalny wskaźnik umieralności okołoporodowej do poziomu poniżej 70 przypadków na 100 000 żywych urodzeń;

3.2 Do 2030 roku wyeliminować przypadki zgonów, którym można zapobiec, wśród noworodków i dzieci poniżej piątego roku życia. Wszystkie państwa będą dążyć do ograniczenia umieralności noworodków i osiągnięcia maksymalnego poziomu 12 przypadków zgonów na 1000 żywych urodzeń i umieralności dzieci poniżej piątego roku życia do maksymalnego poziomu 25 przypadków zgonów na 1000 żywych urodzeń;

3.3 Do 2030 roku wyeliminować epidemie AIDS, gruźlicy, malarii i zaniedbanych chorób tropikalnych oraz zwalczyć wirusowe zapalenie wątroby, choroby wodopochodne oraz inne choroby zakaźne;

3.4 Do 2030 roku obniżyć o 1/3 przedwczesną umieralność z powodu chorób niezakaźnych poprzez zapobieganie i leczenie oraz promowanie zdrowia psychicznego i dobrobytu (powinno być dobrostanu);

3.5 Wzmocnić zapobieganie i leczenie uzależnień od środków odurzających, w tym narkotyków oraz szkodliwego spożycia alkoholu;

3.6 Do 2020 roku zmniejszyć o połowę liczbę wszystkich rannych i ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na świecie;

3.7 Do 2030 roku zapewnić powszechny dostęp do świadczeń z zakresu zdrowia seksualnego i prokreacyjnego, w tym planowania rodziny, informacji i edukacji, oraz włączyć zdrowie prokreacyjne do krajowych strategii i programów;

3.8 Zapewnić powszechną opiekę zdrowotną, w tym zabezpieczenie przed ryzykiem finansowym, dostęp do wysokiej jakości podstawowej opieki zdrowotnej oraz bezpiecznych, skutecznych, wysokiej jakości, przystępnych cenowo lekarstw i szczepionek;

3.9 Do 2030 roku znacząco obniżyć liczbę zgonów i chorób powodowanych przez niebezpieczne substancje chemiczne oraz zanieczyszczenie i skażenie powietrza, wody i gleby;

3.a Zintensyfikować proces wdrażania Ramowej konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o ograniczeniu użycia tytoniu (World Health Organization Framework Convention on Tobacco Control) we wszystkich krajach, stosownie do potrzeb;

3.b Wspierać badania oraz opracowanie nowych szczepionek i lekarstw przeciwko chorobom zakaźnym i niezakaźnym, które dotykają przede wszystkim kraje rozwijające się. Zapewnić dostęp do podstawowych lekarstw i szczepionek po przystępnej cenie, zgodnie z Deklaracją z Doha dotyczącą Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej i zdrowia publicznego (Doha Declaration on the TRIPS Agreement and Public Health), które potwierdza prawo krajów rozwijających się do korzystania w pełni z postanowień Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (Agreement on TradeRelated Aspects of Intellectual Property Rights) odnośnie do wykorzystania elastyczności w celu ochrony zdrowia publicznego i w szczególności zapewnienia wszystkim dostępu do lekarstw;

3.c Znacznie zwiększyć finansowanie ochrony zdrowia, jak również nabór, rozwój, szkolenie i utrzymanie pracowników opieki zdrowotnej w krajach rozwijających się, szczególnie w tych najsłabiej rozwiniętych oraz rozwijających się małych państwach wyspiarskich;

3.d Wzmocnić zdolność wszystkich krajów, szczególnie państw rozwijających się, w zakresie wczesnego ostrzegania, redukcji ryzyka oraz zarządzania krajowym i globalnym ryzykiem w obszarze zdrowia.

Przykładowe inicjatywy, które może zaplanować MMŚP, żeby wspomóc realizację Celu 3

Dla SDG3 w Agendzie 2030 określono 13 zadań/targetów.

Proponuję poniżej przykładowe inicjatywy dla MMŚP (MSME) wspierające realizację wybranych targetów:

B.3.1 (SDG3 target 3.3)  –  Wspomaganie pracowników w badaniach na choroby wirusowe;

B.3.2 (SDG3 target 3.4)  –  Promowanie i dbanie w firmie o zdrowie fizyczne i psychiczne;

B.3.3 (SDG3 target 3.5)  –  Promowanie braku spożycia alkoholu i innych używek, w tym narkotyków;

B.3.3 (SDG3 target 3.8)  –  Ułatwianie dostępu do specjalistów;

B.3.4 (SDG3 target 3.8). –  Założenie rezerwy na wspomaganie zdrowia fizycznego i psychicznego pracowników;

B.3.5 (SDG3 target 3.9)  –  Znaczne zmniejszenie do 2030 roku negatywnego wpływu na środowisko;

B.3.6 (SDG3 target 3.a)  –  Promowanie niepalenia tytoniu;

W.3.1 (SDG3 target 3.4)  –  Wpływ na interesariuszy w zakresie wspomagania zdrowia fizycznego i psychicznego ich pracowników

W.3.2 (SDG3 target 3.5)  –  Wpływ na interesariuszy w zakresie braku spożywania alkoholu i innych używek, w tym narkotyków, również poza pracą.

W.3.3 (SDG3 target 3.9)  –  Wpływ na interesariuszy w zakresie zmniejszania przez nich negatywnego wpływu na środowisko

W.3.4 (SDG1 target 3.a)  – Wpływ na interesariuszy w zakresie promowania niepalenia tytoniu

Podane tu są dwa typy inicjatyw: oznaczone w kodzie literą „B”, albo literą „W”.

„B” oznacza inicjatywę związaną bezpośrednio z biznesem, a „W” oznacza inicjatywę związaną z wpływem biznesu na otoczenie.

Z trzynastu targetów SDG3 wybrałam tylko sześć: 3.3, 3.4, 3.5, 3.8 3.9, 3.a, bo moim zdaniem te najlepiej pasują do biznesu MMŚP.

Są to oczywiście przykładowe inicjatywy, dla zobrazowania możliwości wspomagania przez MMŚP realizacji Pierwszego Globalnego Celu Zrównoważonego Rozwoju, poprzez własne działania strategiczne. Wiąże się to z koniecznością zmiany modelu biznesowego.

Dyskurs na temat inicjatyw dla Celu 3 

Pytanie – Powiedz mi, dlaczego ja, jako biznesmen i moja firma, mamy się zajmować zdrowiem pracowników. Rozumiem, że jest to mój problem w zakresie badań okresowych i tego wszystkiego, czego wymaga ode mnie Kodeks Pracy. Wszyscy płacimy na służbę zdrowia. A Ty chcesz, żeby moja firma wydawała dodatkowe pieniądze na badania (inicjatywa B.3.1). To nie powinien być mój problem. Pewnie jeszcze od tego zarówno firma, jak i pracownik, zapłacimy podatek. Zdrowie to problem rodziny, każdego z nas i obowiązek państwa, żeby nam pomóc, bo po to płacimy podatki. Ja wiem, że zdrowie to ważna sprawa i powiązana ze sposobem odżywiania i trybem życia. Jest to wiedza znana ludzkości już 5000 lat przed naszą erą. Ty uważasz, że ja się mam czuć odpowiedzialny za zdrowie pracownika?

Odpowiedź – Mamy pandemię i nie wiadomo co nas jeszcze czeka. Prognozują następne wirusy. Dla bezpieczeństwa firmy lepiej się zabezpieczyć na taką sytuację, założyć rezerwę na zagrożenia i opracować odpowiedni regulamin wydatkowania tej rezerwy. Pewnie w praktyce każdy taki regulamin okaże się ułomny, bo życie lubi zaskakiwać…Widzimy co teraz się dzieje. Tak więc nie chcę, żeby firma wydawała dodatkowe pieniądze bez potrzeby, ale jak taka potrzeba zaistnieje, dobrze by było, żeby firma miała na to pieniądze. Nie chodzi o to, żebyś się czuł odpowiedzialny za zdrowotne braki każdego pracownika. Chodzi o to, żeby firma pomagała swoją kulturą organizacyjną i sposobem zarządzania utrzymać dobre zdrowie pracownika, czy też pomóc w nagłych, kryzysowych sytuacjach.

Pytanie – Zgodnie z B3.2 i B.3.4 powinienem dbać o zdrowie fizyczne i psychiczne pracowników, o ich well-being czyli dobrobyt (dobrostan). Czyli mam dbać o to, żeby się czuli zdrowi i szczęśliwi…Tak słyszałem, że w korporacjach jest nowe stanowisko – dyrektor szczęścia….

Odpowiedź – Myślę, że rzecz nie w stanowisku, ale chyba się zgodzisz, że szczęśliwy, zdrowy pracownik to lepszy pracownik. 

Pytanie – Czyli mam się czuć odpowiedzialny za dobrobyt moich pracowników i z tego tytułu zmniejszyć zyski mojej firmy? Może jeszcze powinienem mieć w firmie piramidy.

Odpowiedź – Może niekoniecznie odpowiedzialny za dobrobyt pracowników, ale za stworzenie takich warunków pracy, żeby pracownik miał szanse mieć satysfakcje z pracy, mógł pracować w dobrej atmosferze, mógł się rozwijać i budować pozytywne emocje i budujące relacje z otoczeniem, i żeby czuł się doceniany. Jego dobrobyt oczywiście zależeć będzie także od czynników, na które nie masz wpływu. Ważne, żebyś nie przyczyniał się warunkami pracy do pogorszenia dobrobytu. Zrób wszystko co w mocy firmy, żeby pracownika dobrobyt się poprawił. Jego wydajność i kreatywność wzrosną, a więc prawdopodobnie również zyski firmy.

Pytanie – Masz na myśli opiekuńczą rolę HR?

Odpowiedź – Nie. Mam na myśli zbudowanie takiej kultury organizacyjnej, w której jest to możliwe.

Pytanie – Myślisz o turkusowej organizacji?

Odpowiedź – Myślę o działaniach w tym kierunku. A propos piramid, możesz sobie sprawdzić działanie Piramid Horusa…

Pytanie –  Zgodnie z inicjatywami B.3.3 i B3.6 mam zrobić z firmy niańkę. Mam uczyć pracowników jak się mają traktować swój organizm? Mam mówić nie pijcie, nie ćpajcie, nie palcie, bo to szkodzi, a zdrowie to ważna sprawa. Myślisz, że mnie posłuchają?

Odpowiedź – Pewnie takich poleceń nie posłuchają. Trzeba szukać innych metod. Promować zdrowy styl życia. Pokazywać jego blaski i informować, jak dać sobie radę z porzuceniem takich niezdrowych nawyków. Promować rozwój osobisty. Piramidy mogą pomóc…joga może pomóc, przyroda, coach może pomóc…no i praca nad sobą…

Pytanie – B.3.5 widzisz związek między ograniczeniem negatywnego wpływu firmy na środowisko a zdrowiem i dobrostanem moich pracowników?

Odpowiedź – TakŻycie na tej planecie zależy od jakości środowiska i bioróżnorodności. Każde ograniczenie negatywnego wpływu jest na wagę złota. Wielu pracownikom się to bardzo spodoba i wpłynie pozytywnie na ich dobrostan. Jeżeli wszystkie firmy realizowałyby taki cel, to z pewnością również wpłynie to na zdrowie pracownika.

Pytanie – Czytając W.3.1W.3.2W.3.3 i W.3.4 myślę, że przeceniasz moje możliwości wpływu na otocznie.

Odpowiedź – Wiesz, każda informacja, każdy przykład oddziałuje na otocznie. Jeżeli opublikujesz raport z informacjami niefinansowymi i pokażesz swoje cele i ich realizacje to to już ma wpływ. Jeżeli będziesz negocjował z dostawcami Kodeks Etyki Dostawcy spójny z Kodeksem Etyki firmy, to to też ma wpływ, nawet jeżeli początkowo nie dojdziecie do porozumienia.

Zero głodu - Cel 2 - SDG2

Zero głodu – Cel 2 – SDG2

Zero głodu. Wyeliminować głód, osiągnąć bezpieczeństwo żywnościowe i lepsze odżywianie oraz promować zrównoważone rolnictwo

Cel 2. Wyeliminować głód, osiągnąć bezpieczeństwo żywnościowe i lepsze odżywianie oraz promować zrównoważone rolnictwo. Mamy XXI wiek i dalej na świecie jest olbrzymi problem głodu i głód to również nasz, polski problem. Drugim Globalnym Celem Zrównoważonego Rozwoju jest ZERO GŁODU. 

Czy mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa MMŚP (MSME) mogą mieć wpływ na realizację  tego Globalnego Celu – Zero głodu?

Zero głodu - Cel 2 - SDG2

Tak. Decyzję trzeba oprzeć o definicję. Musimy zrozumieć definicję głodu i przeanalizować targety/zadania przypisane w Agendzie 2030 temu celowi. Jak to przeanalizujemy, to znajdziemy inicjatywy, zadania, które mogą być elementami naszej wieloletniej strategii biznesowej – Strategii Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs. Implementacja tych inicjatyw może skutecznie wspierać realizację Globalnego Celu SDG2.

Głód – definicja

Głód jest to fizjologiczne odczucie związane z niedoborem pożywienia, składników pokarmowych, takich jak białka, tłuszcze, cukry, witaminy, sole mineralne.

Targety/zadania dla Celu 2 – SDG2 “Zero głodu” na podstawie Agendy 2030

2.1 Do 2030 roku wyeliminować głód i zapewnić wszystkim ludziom, w szczególności ubogim i narażonym na zagrożenia, w tym niemowlętom, dostęp do bezpiecznej i pożywnej żywności w wystarczającej ilości przez cały rok.

2.2 Do 2030 roku wyeliminować wszystkie formy niedożywienia, w tym do 2025 r. zrealizować uzgodnione na szczeblu międzynarodowym zadania dotyczące zaburzeń wzrostu wśród dzieci poniżej piątego roku życia oraz zapewnić właściwą żywność dla dorastających dziewcząt, ciężarnych i karmiących kobiet oraz osób starszych.

2.3 Do 2030 roku podwoić wydajność rolnictwa i dochody drobnych producentów żywności, w szczególności kobiet, rdzennej ludności, rodzinnych gospodarstw rolnych, pasterzy i rybaków, poprzez bezpieczny i równy dostęp do ziemi oraz innych zasobów i czynników produkcji, dostęp do wiedzy, usług finansowych i rynków oraz możliwości zwiększenia wartości dodanej i zatrudnienia poza sektorem rolniczym.

2.4 Do 2030 roku utworzyć systemy zrównoważonej produkcji żywności oraz wdrożyć praktyki prężnego rolnictwa mające zwiększyć wydajność i produkcję, zachować ekosystemy, wzmocnić zdolność przystosowania się do zmian klimatu, ekstremalnych zjawisk pogodowych, suszy, powodzi i innych katastrof, a także mające stopniowo poprawiać jakość gleby i gruntów.

2.5 Do 2020 roku zapewnić różnorodność genetyczną nasion, roślin uprawnych, zwierząt hodowlanych i udomowionych oraz powiązanych z nimi dzikich gatunków, w tym poprzez skutecznie zarządzane i różnorodne banki nasion i roślin na poziomie krajowym, regionalnym i międzynarodowym, jak również promować uczciwy i sprawiedliwy podział oraz dostęp do korzyści płynących z wykorzystania zasobów genetycznych oraz związanej z nimi tradycyjnej wiedzy, zgodnie z ustaleniami na szczeblu międzynarodowym.

2.a Zwiększyć inwestycje, w tym poprzez wzmocnioną współpracę międzynarodową, w infrastrukturę obszarów wiejskich, badania w dziedzinie rolnictwa i usług, rozwój technologii oraz banki zasobów genetycznych roślin i inwentarza żywego w celu zwiększenia zdolności produkcyjnych gospodarstw rolnych w krajach rozwijających się, zwłaszcza w tych najsłabiej rozwiniętych.

2.b Ograniczyć i zapobiegać restrykcjom handlowym i nieprawidłowościom na światowych rynkach rolnych, w tym poprzez równoczesną likwidację wszystkich form rolnych subwencji eksportowych i wszystkich innych środków wywozowych o analogicznym działaniu, zgodnie z mandatem Rundy z Doha (Doha Development Round).

2.c Podjąć działania zapewniające prawidłowe funkcjonowanie rynków towarów żywnościowych i ich pochodnych oraz ułatwiających dostęp do aktualnych informacji rynkowych, w tym do informacji o rezerwach żywnościowych, by ograniczyć ekstremalną niestabilność cen żywności.

Przykładowe inicjatywy, które może zaplanować MMŚP, żeby wspomóc realizację SDG2  – Zero głodu

Dla SDG2 w Agendzie 2030 określono 7 targetów/zadań.

Proponuję poniżej przykładowe inicjatywy dla MMŚP (MSME) wspierające realizację wybranych targetów.

B.2.1 (SDG2 target 2.1)  –  Dostarczanie klientowi, również w niższych cenach, produktów umożliwiających ludziom uzupełnianie niezbędnych składników pożywienia.

B.2.2 (SDG2 target 2.1)  –  Organizowanie warsztatów dla pracowników na temat zdrowia i chorób związanych ze złym odżywianiem.

B.2.3 (SDG2 target 2.1)  –  Wprowadzanie dotowanych, pełnowartościowych posiłków dla pracowników.

B.2.4 (SDG2 target 2.3)  –  Nawiązywanie współpracy z lokalnymi firmami producentów żywności, włączając je do łańcucha budowy wartości i wpływając na ich łańcuchy wartości.

B.2.5 (SDG2 target 2.4)  –  Zmniejszanie negatywnego wpływu działalności firmy na jakość środowiska i zmiany klimatu.

B.2.6 (SDG2 target 2.c)  –  Zapobiegać marnowaniu się żywności

W.2.1 (SDG2 target 2.1)  –  Nawiązywanie współpracy z lokalnymi i światowymi organizacjami w sprawie redukcji głodu.

W.2.2 (SDG2 target 2.1)  –  Nawiązywanie współpracy z organizacjami gospodarczymi w celu wpłynięcia na odpowiednie regulacje prawne wspomagające realizację redukcji głodu.

W.2.3 (SDG2 target 2.3)  –  Wpływanie na mikro i małe lokalne firmy producentów żywności poprzez na przykład: przekazywanie wiedzy, udostępnianie rynków, technologii cyfrowych, technologii produkcji żywności i innowacji w rolnictwie.

Podane tu są dwa typy inicjatyw: oznaczone literą “B” w kodzie, albo literą “W” w kodzie.

“B” oznacza inicjatywę związaną bezpośrednio z biznesem, a “W” oznacza inicjatywę związaną z wpływem biznesu na otoczenie.

Z siedmiu targetów SDG2 wybrałam tylko trzy: 2.1, 2.3, 2.4, bo moim zdanie te najlepiej pasują do biznesu MMŚP.

Są to oczywiście przykładowe inicjatywy, dla zobrazowania możliwości wspomagania przez MMŚP realizacji Drugiego Globalnego Celu Zrównoważonego Rozwoju. Wiąże się to ze zmianą modelu biznesowego.


Pytanie  – Czy uważasz, że każda firma powinna zajmować się głodem? Czy uważasz, że w Polsce tak powszechnie panuje głód?

Odpowiedź – Zacznijmy od definicji głodu. Głód jest to fizjologiczne odczucie związane z niedoborem pożywienia, składników pokarmowych, takich jak białka, tłuszcze, cukry, witaminy, sole mineralne. Zgodnie z taką definicją głodu możemy najadać się do syta i nasz organizm możemy głodzić… Aktualnie w spożywanych produktach mamy niedobory składników, związane z pogorszeniem się stylu odżywiania,  technologią produkcji i przetwarzania, gorszą jakością gleby, powietrza i wody. Będzie jeszcze gorzej, kiedy zmiany klimatu się nasilą.

Pytanie  – Rozumiem, że inicjatywa B.2.1 jest dla firm produkujących suplementy diety, lekarstwa, żywność specjalizowaną, a inicjatywę B.2.2 proponujesz wszystkim firmom?

Odpowiedź – Tak i nie. Inicjatywa B.2.1 może być nie tylko dla firm produkujących, ale również dla firm prowadzących handel, czy nawet dla restauracji itd. Inicjatywę B.2.2 proponuję wszystkim firmom. Mamy w internecie i w innych środkach przekazu bardzo dużo informacji na ten temat, ale uważam, że dyskusja w gronie bliskich współpracowników może dużo dobrego zdziałać. Zdrowszy pracownik to lepszy pracownik.

Pytanie  – Inicjatywa B.2.3 sugeruje, że powinienem dotować odpowiednie posiłki dla moich pracowników. Pomyślałaś o systemie podatkowym? Przecież to się nie opłaca.

Odpowiedź – Zgodnie z aktualnym stanem prawa, posiłki do kwoty 190 zł na miesiąc są zwolnione ze składki ZUS. Kwota ta powiększa dochód pracownika i tym samym podatek, ale nie składki ZUS.

Pytanie  – Nawiązanie współpracy, którą sugerujesz w inicjatywie B.2.4, dotyczyć może wszystkich firm. Mam rozumieć, że w zakresie odpowiedniego żywienia należy współpracować i rozwijać lokalną sieć dostawców takiego pożywienia?

Odpowiedź – Tak byłoby najlepiej, co więcej poprzez stawianie odpowiednich wymogów można wpłynąć na zmiany wzdłuż łańcuchów dostaw, albo spowodować powstanie na przykład nowych producentów lepszej, zdrowszej żywności.

Pytanie  – W inicjatywie B.2.5 proponujesz ograniczanie negatywnego wpływu firmy na środowisko i zmiany klimatu. Jaki to ma związek z głodem?

Odpowiedź – Emisja zanieczyszczeń powoduje pogorszenie jakości gleby, a w rezultacie pogorszenie jakości roślin. Mówi się, że obecnie w marchewce jest mniej marchewki…Oczywiście działanie jednej firmy nie zmienią od zaraz tej złej sytuacji. Działania większej ilości firm to większa szansa zlikwidowania, przynajmniej częściowo, przyczyny pogarszania się jakości produktów żywieniowych. Problem jest oczywiście bardziej złożony. Jednakże ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko i klimat ma wpływ pozytywny nie tylko na jakość produktów żywieniowych.

Pytanie  – W inicjatywie B.2.6 proponujesz zapobieganie marnowaniu się żywności. Rozumiem, że kierujesz to głównie do firm handlujących żywnością lub restauracji.

Odpowiedź – Głównie tak. Duża rola tu również nowych technologii, zarówno w zakresie informacyjnym, jak i technologii produkcji żywności.

Pytanie  – Podając inicjatywę W.2.1 masz na myśli współpracę z organizacjami typu NGO, jako pośrednikami w uświadamianiu, że głód to niekoniecznie brak sytości, czy też myślisz o pośredniczeniu w innych działaniach.

Odpowiedź – Tak. To mogą być różnego typu działania lokalnych NGO-sów wspierane przez firmę, a dotyczące likwidacji głodu. Od wspólnie organizowanych szkoleń, po wspieranie ich w działaniach na rzecz osób uboższych, dzieci, czy bezdomnych.

Pytanie  – Co masz na myśli proponując inicjatywę W2.2 Współpraca z organizacjami gospodarczymi w celu wpłynięcia na odpowiednie regulacje prawne wspomagające realizację redukcji głodu. Czy masz na myśli współpracę z organizacjami około-biznesowymi i propozycje nowych regulacji?

Odpowiedź – Mam na myśli analizę istniejących regulacji związanych z rynkiem produktów spożywczych, suplementów, leków oraz opiniowanie i wpływanie poprzez np. oddziaływania w mediach,  na zmianę regulacji na lepsze, tam, gdzie to jest zdaniem firmy potrzebne i możliwe.

Pytanie  – Inicjatywa W.2.3 Wpływ na mikro i małe lokalne firmy producentów żywności poprzez, na przykład, przekazywanie wiedzy, udostępnianie rynków. Czy mam to rozumieć jako edukowanie i promowanie małych, lokalnych firm?

Odpowiedź – Firmy wdrażające zrównoważony rozwój w bardzo różny sposób współpracują z interesariuszami. Zależy to od zainteresowania i wpływu konkretnego interesariusza  nami oraz zainteresowania i wpływu firmy na interesariusza.

Cel 1 Koniec z ubóstwem Zrównoważonego Rozwoju

Koniec z ubóstwem – Cel 1 – SDG1

Cel 1. Koniec z ubóstwem. Wyeliminować ubóstwo we wszystkich jego formach na całym świecie

Cel 1. Koniec z ubóstwem. Wyeliminowanie ubóstwa we wszystkich jego formach na całym świecie to pierwszy Globalny Cel (SDG – Sustainable Development Goal). Agenda 2030 zawiera 17 Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju – 17 SDGs. Pierwszym celem jest KONIEC Z UBÓSTWEM.

Czy mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa MMŚP (MSME) mogą mieć wpływ na realizację tego Globalnego Celu – Koniec z ubóstwem?

Cel 1 Koniec z ubóstwem Zrównoważonego Rozwoju

Tak. Decyzję trzeba oprzeć o definicję. Musimy zrozumieć definicję ubóstwa i przeanalizować targety/zadania przypisane w Agendzie 2030 temu celowi. Jak to przeanalizujemy, to znajdziemy inicjatywy, zadania, które mogą być elementami naszej wieloletniej strategii biznesowej – Strategii Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs – i mogą skutecznie wspierać realizację tego Globalnego Celu.


Wg EAPN Polska

Definicja ONZ

Ubóstwo to ograniczenie wyboru i szans życiowych, to naruszenie ludzkiej godności. Oznacza brak możliwości skutecznego uczestnictwa w społeczeństwie. Oznacza też niedostatek żywności i ubrań potrzebnych rodzinie, brak możliwości uczęszczania do szkoły i korzystania ze służby zdrowia, brak dostępu do ziemi, którą można uprawiać lub pracy, żeby móc zarobić na życie, brak dostępu do kredytu. Ubóstwo oznacza również zagrożenie, bezsilność i wykluczenie jednostek, rodzin i społeczności. Oznacza podatność na przemoc i często wiąże się z życiem w niepewnych warunkach bez dostępu do czystej wody i urządzeń sanitarnych.”

Definicje Unii Europejskiej

Ubóstwo absolutne lub skrajne oznacza, że ludzie nie mają podstawowych środków niezbędnych do życia. Na przykład głodują, nie mają czystej wody, odpowiedniego miejsca do mieszkania, wystarczającej odzieży czy leków i walczą o przetrwanie.

Ubóstwo względne występuje wtedy, gdy poziom życia i dochodów niektórych osób znacznie odbiega od ogólnej normy kraju lub regionu, w którym żyją. Osoby te walczą o to, by żyć normalnie i uczestniczyć w zwykłym życiu gospodarczym, społecznym i kulturalnym.

Ubóstwo absolutne/skrajne określone jest w Agendzie 2030 jako “utrzymanie się za 1,25 USD dziennie”.

Trwają prace nad zdefiniowaniem w Polsce tzw. “living wage”  (płacy godziwej). Na świecie takie określenie funkcjonuje (obok płacy minimalnej) w prawie lub tylko w uzgodnieniach dobrowolnych.


Targety/zadania dla Celu 1 – SDG 1 Koniec z ubóstwem – na podstawie Agendy 2030

1.1 Do 2030 roku wyeliminować skrajne ubóstwo w odniesieniu do wszystkich ludzi na całym świecie, aktualnie określone jako utrzymywanie się za mniej niż 1,25 USD dziennie

1.2 Do 2030 roku zmniejszyć przynajmniej o połowę odsetek mężczyzn, kobiet i dzieci żyjących w ubóstwie, we wszystkich jego wymiarach określonych zgodnie z polityką danego kraju

1.3 Wdrożyć właściwe dla poszczególnych krajów systemy i mechanizmy zabezpieczenia społecznego dla wszystkich ludzi, włącznie z najniższymi klasami społecznymi, oraz objąć nimi do 2030 roku jak największą liczbę ludzi ubogich i szczególnie narażonych

1.4 Do 2030 roku zapewnić wszystkim kobietom i mężczyznom, w szczególności osobom ubogim i szczególnie podatnym na zagrożenia, równe prawa w dostępie do zasobów gospodarczych oraz podstawowych usług, prawo do własności i sprawowania kontroli nad gruntami i innym mieniem, prawo dziedziczenia, dostęp do stosownych nowych technologii oraz usług finansowych, w tym mikrofinansowania

1.5 Do 2030 roku zbudować odporność na zagrożenia wśród osób ubogich i narażonych na zagrożenia, zmniejszyć ich podatność na zagrożenia i bezbronność wobec ekstremalnych zjawisk klimatycznych oraz innych wstrząsów gospodarczych, społecznych i środowiskowych, a także katastrof naturalnych

1.a Zagwarantować znaczącą mobilizację środków pochodzących z różnych źródeł, w tym ze zwiększonej współpracy rozwojowej, by zapewnić odpowiednie i przewidywalne środki dla krajów rozwijających się, w szczególności dla państw najsłabiej rozwiniętych, w celu umożliwienia realizacji programów i polityki w zakresie wyeliminowania ubóstwa we wszystkich jego formach

1.b Stworzyć ramy stabilnej polityki na poziomie krajowym, regionalnym i międzynarodowym w oparciu o strategie rozwoju wspierające ubogich i uwzględniające kwestię płci, by wesprzeć szybkie inwestowanie w działania ukierunkowane na eliminację ubóstwa

Przykładowe inicjatywy, które może zaplanować MMŚP, żeby wspomóc realizację SDG1 – Koniec z ubóstwem

Dla SDG1 w Agendzie 2030 określono 7 zadań/targetów.

Proponuję poniżej przykładowe inicjatywy dla MMŚP (MSME) wspierające realizację wybranych targetów:

B.1.1 (SDG1 target 1.2)  –  Zdefiniowanie pojęcia ubóstwo względne

B.1.2 (SDG1 target 1.2)  –  Opracowanie polityki płacowej odpowiedniej do wypracowanej definicji ubóstwa względnego i polskiej godziwej płacy (living wage)

B.1.3 (SDG1 target 1.2)  –  Wdrożenie opracowanej polityki płacowej

B.1.4 (SDG1 target 1.2). –  Posiadanie w ciągłej ofercie produktów i usług dla biedniejszych klientów

B.1.5 (SDG1 target 1.2)  –  Publiczne udostępnianie informacji na temat zapłaconych podatków

B.1.6 (SDG1 target 1.5)  –  Budowanie rezerwy finansowej na zagrożenia

B.1.7 (SDG1 target 1.5). –  Wspomaganie budowania odporności zdrowotnej pracowników

W.1.1 (SDG1 target 1.2)  –  Zwiększenie lokalnych wpływów podatkowych poprzez budowanie lokalnych łańcuchów dostaw tam, gdzie to jest możliwe

W.1.2 (SDG1 target 1.2)  –  Zawieranie od 2027 roku kontraktów z dostawcami z klauzulami przestrzegania likwidacji ubóstwa względnego

W.1.3 (SDG1 target 1.3)  –  Zawieranie od 2025 roku kontraktów z zagranicznymi dostawcami z klauzulą przestrzegania likwidacji skrajnego ubóstwa

W.1.4 (SDG1 target 1.4)  –  Stypendium i współpraca zdalna dla reprezentantów grupy skrajnego ubóstwa

W.1.5 (SDG1 target 1.5)  –  Wspomaganie budowania odporności zdrowotnej wybranej lokalnie grupy osób wymagających wsparcia

W.1.6 (SDG1 target 1.1)  –  Wspieranie likwidacji skrajnego ubóstwa w krajach Afryki poprzez inwestycję we własny las

W.1.7 (SDG1 target 1.2)  –  Działania charytatywne (szlachetna paczka i inne)

Podane tu są dwa typy inicjatyw: oznaczone literą „B” w kodzie, albo literą „W” w kodzie.

„B” oznacza inicjatywę związaną bezpośrednio z biznesem, a „W” oznacza inicjatywę związaną z wpływem biznesu na otoczenie.

Z siedmiu targetów SDG1 wybrałam tylko trzy: 1.1, 1.2 i 1.5, bo moim zdaniem te najlepiej pasują do biznesu MMŚP.

Są to oczywiście przykładowe inicjatywy, dla zobrazowania możliwości wspomagania przez MMŚP realizacji Pierwszego Globalnego Celu Zrównoważonego Rozwoju, poprzez własne działania strategiczne. Wiąże się to oczywiście z koniecznością zmiany modelu biznesowego.

Dyskurs na temat inicjatyw dla Celu 1 – Koniec z ubóstwem

Pytanie – Powiedz mi, dlaczego ja, jako biznesmen i moja firma, mamy się zajmować ubóstwem na całym świecie. To nie powinien być mój problem, tylko problem państwa, organizacji ONZ, organizacji pozarządowych i tym podobnych. Moja firma musi zadbać o przetrwanie i rozwój, dla dobra moich pracowników i właścicieli. Jak ja mam moim inwestorom przekazać informację, że do strategii włączam działania walki z ubóstwem na całym świecie? Wyśmieją mnie i wycofają swoje fundusze, to pewne.

Odpowiedź – Masz rację. Taki tekst dziwi, na pierwszy rzut oka. Ale zastanówmy się głębiej nad całą sytuacją. Widzisz, świat się zmienia. Pomimo ogromnej znieczulicy na problemy innych, mamy też działania przeciwne. Ta siła istnieje i ostatnio, moim zdaniem, wzrasta. Coraz bardziej uświadamiamy sobie, jak bardzo jest wszystko nawzajem zależne od siebie, nawet nasze myśli niosą energię, która ma wpływ na innych… Świadomość inwestorów też się zmienia, a w dodatku zrównoważone finansowanie, które wchodzi w UE, razem z Zielonym Ładem, wspomogą ten kierunek zmian. 

Pytanie – Czyli uważasz, że polski inwestor, właściciel, biznesmen dojrzał do tego, żeby zajmować się sprawami ubóstwa. Gratuluję naiwności. Wyśmieją i obrzucą obelgami. Dobiorą się do twojego statusu finansowego i zniszczą ci wizerunek w obawie, że chcesz im coś zabrać, głosząc takie pomysły. Nie obawiasz się tego?

Odpowiedź – Myślę, że ogólnie nie dojrzeliśmy do tego, żeby powszechnie uznać, jako jedną ze strategicznych inicjatyw, zajmowanie się skrajnym ubóstwem na świecie. Prędzej przyjmie się wspieranie likwidowania ubóstwa względnego w firmie i w najbliższym otoczeniu firmy. Myślę, że strategiczne, stopniowe podejście do likwidacji ubóstwa względnego, wprowadzenie living wage, ma sens nie tylko fiskalny dla pracowników, ale da także pozytywny efekt dla firmy. Da nową jakość życia nam wszystkim, bo wszyscy jesteśmy powiązani subtelnymi energiami, niezależnie od tego, czy zdajemy sobie sprawę z tego, czy nie.

Pytanie – Osłabiasz mnie. Ty naprawdę w to wierzysz. Wierzysz, że podnosząc status finansowy rodzin swoich pracowników coś na tym zyskasz i zyska firma?

Odpowiedź – Jestem tego pewna. W ludziach tkwi ten boski żar czynienia dobra, który czasem jest stłumiony sytuacją i go nie widać, ale mimo to jest…

Pytanie – OK, więc uważasz, że realizując trzy pierwsze inicjatywy (B.1.1, B.1.2, B.1.3) zapewnisz w firmie boski żar czynienia dobra, także na rzecz firmy. Czy nie uważasz, że zamiast boskiego żaru czynienia dobra uruchamiasz niekończący się ciąg oczekiwań ze strony pracowników?

Odpowiedź – Myślę, że to w dużej mierze zależy od tego, jak będą realizowane pozostałe inicjatywy strategiczne i jak będzie przebiegała komunikacja wewnątrz firmy. Globalne Cele Zrównoważonego Rozwoju są niepodzielne i powiązane ze sobą.

Pytanie – Idźmy dalej. Inicjatywa B.1.4. Uważasz, że moja firma powinna zrezygnować z części zysku, żeby zadowolić biedniejszego klienta. Czy to ma sens? Na rynku mają się całkiem dobrze firmy, które oferują te same , ale coraz to droższe towary, tylko po to, żeby zadowolić ego bogatszego klienta…, a ty uważasz, że powinniśmy dopieszczać biedniejszego klienta?

Odpowiedź – No cóż. Takie firmy istnieją i pewnie dalej będą istniały, ale będzie ich coraz to mniej. Tak uważam. Dostarczając także dobrej jakości towary, czy usługi, po niższych cenach, możesz wygrać na rynku. Oczywiście trzeba wyczuć lub wyliczyć odpowiednie proporcje. Ale to jest właśnie ta piękna, kreatywna część biznesu…

Pytanie – Inicjatywa B.1.5. Nie bardzo kojarzę. Jak ma się upublicznienie informacji o płaceniu podatków do likwidacji ubóstwa?

Odpowiedź – Zapłacone podatki, to wyraz płynności finansowej firmy i jej zysków. Z podatków władza lokalna i centralna wydaje pieniądze, także na działania socjalne. Stąd to powiązanie z likwidacją ubóstwa.

Pytanie – Czyli mam się publicznie chwalić, że daję możliwość rozdawnictwa pieniędzy…

Odpowiedź – Rozdawnictwo pieniędzy. Ostatnio chyba jedno z najczęściej używanych wyrażeń w Polsce. Używane zarówno w kontekście pozytywnym, jak i negatywnym… Widzisz, stanowisko zatwardziałych liberałów nie odpowiada mi. Stanowisko bezmyślnego rozdawnictwa też mi nie odpowiada. Natomiast dzielenie się i wspomaganie „z głową” tam, gdzie radość dziecka z pierwszych wakacji, czy roweru i wdzięczność rodziny, moim zdaniem ma sens. Niech właśnie obdarowani też wiedzą, że to po części twoja firma się do tego przyczyniła.

Pytanie – Uważasz, ze powinienem budować rezerwę finansową na zagrożenia (inicjatywa B.1.6)?

Odpowiedź – Tak. W obecnej dobie uważam, że jest to bardzo ważne. Uszczupli to wprawdzie podatki i zyski, ale zmniejsza ryzyko bankructwa, da większe prawdopodobieństwo przetrwania kryzysów, które mogą nas czekać. Nie tylko mam na myśli pandemię, ale mogą nas czekać różne krachy na rynkach spowodowane na przykład zmianami klimatycznymi i zmianami prawa.

Pytanie – Dlaczego w tej grupie inicjatyw umieszczona jest inicjatywa B.1.7 ( Wspomaganie budowania odporności zdrowotnej pracowników)?

Odpowiedź – Bo wśród targetów SDG1 mamy target 1.5 o treści „Do 2030 roku zbudować odporność na zagrożenia wśród osób ubogich i narażanych na zagrożenia, zmniejszyć ich podatność na zagrożenia i bezbronność wobec ekstremalnych zjawisk klimatycznych oraz innych wstrząsów gospodarczych, społecznych i środowiskowych, a także katastrof naturalnych”. Pracownicy są narażeni na zagrożenia pandemiami.

Pytanie – Inicjatywa W.1.1 Zwiększenie lokalnych wpływów podatkowych poprzez budowanie lokalnych łańcuchów dostaw tam, gdzie to jest możliwe. Uważasz, że firmy powinny zamieniać dostawców zagranicznych na polskich, najlepiej lokalnych, oczywiście tam, gdzie to jest możliwe. Powiedz mi dlaczego miałbym zrezygnować z dostawcy zagranicznego, który daje mi wyższą jakość dostaw i w dodatku taniej pozyskuję potrzebne mi komponenty? To przecież nie ma sensu.

Odpowiedź – W treści inicjatywy mamy  warunek, “tam, gdzie to jest możliwe”. Jak to rozumiem? Otóż oczywiście, jeżeli lokalnie nie znajdziesz dostawcy gwarantującego wystarczającą dobrą jakość dostaw i dobrą cenę, to tego nie zrobisz. Natomiast jeżeli znajdziesz takiego dobrego lokalnego dostawcę, to nie tylko firma będzie miała pozytywny wpływ na potencjalnie większe lokalne wpływy podatkowe, ale dostawa będzie miała najprawdopodobniej mniejszy negatywny wpływ na środowisko, czyli ślad środowiskowy firmy będzie mniejszy.

Pytanie – Również trudno mi wyobrazić sobie realizację inicjatywy W.1.2. Jak mam zawierać od 2027 roku kontrakty z dostawcami z klauzulami przestrzegania likwidacji ubóstwa względnego? Dlaczego od 2027 roku? Co więcej, jak mam przekonać dostawcę, że on to powinien zrobić? Ubóstwo ma być tematem moich negocjacji z dostawcami?

Odpowiedź – Rok 2027, czy 2025 to tylko przykładowo podane daty. Myślę, że do tego czasu dużo się zmieni na świecie w sprawie ubóstwa skrajnego i względnego. Może jestem naiwna i może optymizm mi przysłania racjonalne myślenie, ale tak czuję. Świat się zmienia. Biznes ma potężne możliwości zmiany świata na lepsze. Jest siłą sprawczą. Jeżeli z przekonaniem wprowadzisz w swojej firmie do polityki płacowej pojęcie ubóstwa względnego i living wage i wdrożysz taką politykę, to jestem przekonana, że znajdziesz argumenty i nakłonisz dostawcę do zmiany myślenia. Spowodujesz u niego w firmie zmianę, wprowadzając taką klauzulę do umowy. Początkowo, możesz tylko informować go o tym, co zrobiłeś u siebie. Może nie uda się to z każdym dostawcą, może nie przy pierwszym podejściu, ale każda zmiana na lepsze się liczy.

Pytanie – W.1.3. Ten sam problem. Chcesz, żebym zawierał w umowach z zagranicznym dostawcą klauzulę odnośnie płacy jego pracowników. Chcesz, żebym wpłynął na likwidację skrajnego ubóstwa u jego pracowników i u pracowników jego dostawców. W całym łańcuchu dostaw. Uważasz, że jestem bardzo mocarny…

Odpowiedź – Jesteś mocarny, masz wpływ na całe swoje otoczenie, na wszystkich interesariuszy. Jeżeli dostawcy zależy na rynku, który reprezentujesz, to coś u siebie zmieni. Jeżeli mu nie zależy, to może być sytuacja trudna i  będziesz musiał taką klauzulę wycofać. Zawsze warto spróbować zrobić coś dobrego. Oczywiście priorytetowo musisz mieć na uwadze dobro własnej firmy. 

Pytanie – Następna inicjatywa W.1.4, to już chyba przesada. Stypendium i współpraca zdalna dla reprezentantów grupy skrajnego ubóstwa. Nie jestem Matką Teresą. Nie zbawię świata.

Odpowiedź – Propozycja tego celu wzięła się stąd, że mam świadomość, że w wielu bardzo biednych krajach są ludzie wykształceni, poszukujący pracy w wyuczonym zawodzie. Możliwość zdalnej pracy w wielu zawodach otwiera nowe rynki pracy. Można też przemyśleć wychowanie sobie przyszłego współpracownika, fundując mu stypendium. To oczywiście są pomysły dla dobrze prosperujących firm i ludzi z otwartym sercem.

Pytanie – Tego to już zupełnie nierozumiem. Inicjatywa W.1.6 Wspieranie likwidacji skrajnego ubóstwa w krajach Afryki poprzez inwestycję we własny las. Co ma, za przeproszeniem, piernik do wiatraka? I po co mi las?

Odpowiedź – Możesz zlecić posadzenie lasu na Madagaskarze, czy w Kamerunie. Kupując zdalnie w internecie sadzonki zapłacisz zarazem za opłacenie pracownika lokalnego, który często jest właśnie z tej grupy skrajnego ubóstwa. Zmniejszysz ubóstwo. A po co Ci las? Bo wszyscy powinniśmy zadbać o lepsze zalesienie naszej Planety i to nie tylko ze względu na zmiany klimatu.

Pytanie –  Inicjatywa W.1.5 Wspomaganie budowania odporności zdrowotnej wybranej grupie osób. Powiedz mi, dlaczego moja firma ma się zajmować odpornością zdrowotną, w dodatku nie swoich pracowników? Czyż od tego nie jest służba zdrowia i inne społeczne organizacje?

Odpowiedź – Rozdane dobro wraca, a odporność zdrowotna to podstawa. Jeżeli możesz, jeżeli firma może, to pomóżcie. Wasi pracownicy przyjmą to pozytywnie, jeżeli o nich również będziecie dbać. Słyszę już głosy prześmiewców, ale mam też w pamięci wiele przykładów spontanicznej pomocy ze strony firm w czasach Koronawirusa. Dobro jest w nas. „Biznes z ludzką twarzą” to biznes przyszłości.

Partnership Holistyczne podejscie do zrównoważonego rozwoju

Barometr Wpływu a 17SDGs

Holistyczne podejście – Barometr Wpływu -pytania do autorów i do GUS

Holistyczne podejście nie zostało wzięte pod uwagę w Barometrze Wpływu. Dlatego Barometr Wpływu nie może być polecany przez mnie – doradcę strategicznego MŚP i Honorowego Dyrektora Regionalnego CASI GLOBAL. Nie przekonują mnie argumenty podawane przez autorów. Czy Raportowanie realizacji Agendy 2030 przez polski biznes ma być realizowane w oparciu o taki Barometr Wpływu?

Zgodnie z argumentacją autorów Barometru Wpływu, kluczowymi celami dla każdego biznesu w Polsce są następujące, wybrane cele z grupy 17SDGs – Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju – : SDG3, SDG4, SDG5, SDG8, SDG9 i SDG12.


W Agendzie 2030 mamy 17 Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju i 169 targetów/zadań z nimi powiązanych. 17SDGs to cele współzależne i niepodzielne. Implikują integralne podejście do wdrażania Globalnych Celów.


Holistyczne podejście

Cytat z Agendy 2030:

“55. Cele Zrównoważonego Rozwoju i powiązane z nimi zadania są zintegrowane i niepodzielne, globalne w swojej naturze i uniwersalne, z uwzględnieniem różnych realiów, możliwości i poziomów rozwoju w poszczególnych krajach oraz z poszanowaniem ich polityki i przyjętych priorytetów. Zadania są ambitne i globalne, każdy rząd wyznacza swoje zadania ukierunkowane wymaganiami globalnymi, z uwzględnieniem krajowych uwarunkowań. Poszczególne rządy zadecydują także w jaki sposób te ambitne, globalne zadania powinny zostać włączone do krajowych procesów planowania, polityk i strategii. Ważne jest uznanie powiązania między zrównoważonym rozwojem a innymi istotnymi procesami zachodzącymi w gospodarce, społeczeństwie i środowisku.

56. Uznajemy, że podejmując decyzje odnoszące się do tych celów i zadań, każdy kraj stoi w obliczu szczególnych wyzwań, z którymi musi się zmierzyć dążąc do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju. Podkreślamy szczególne wyzwania stojące przed krajami najbardziej narażonymi, a w szczególności krajami afrykańskimi, krajami najsłabiej rozwiniętymi, rozwijającymi się krajami śródlądowymi i rozwijającymi się małymi państwami wyspiarskimi, a także szczególne wyzwania, z którymi muszą się zmierzyć kraje o średnich dochodach. Szczególnej uwagi wymagają również kraje dotknięte konfliktami.

57. Stwierdzamy brak dostępnych wartości początkowych w odniesieniu do kilku zadań i wzywamy do zwiększenia wsparcia w zakresie bardziej intensywnego gromadzenia danych statystycznych oraz budowania potencjału w państwach członkowskich, aby opracować krajowe i globalne wartości początkowe w przypadkach kiedy takowe jeszcze nie istnieją. Zobowiązujemy się do wyeliminowania tej luki w gromadzeniu danych, aby móc przekazywać bardziej szczegółowe informacje o poczynionych postępach, w szczególności w odniesieniu do tych zadań określonych poniżej, dla których brak jest jednoznacznych celów liczbowych.

58. Zachęcamy państwa do podejmowania nieustających wysiłków na innych forach w celu rozwiązania kluczowych problemów, które stwarzają potencjalne wyzwania dla wdrożenia naszej Agendy i szanujemy niezależność mandatów w ramach tych procesów. Chcemy, by niniejsza Agenda i jej wdrożenie wspierało podobne procesy i podejmowane w ich ramach decyzje i pozostawało bez uszczerbku dla tych procesów i decyzji.

59. Uznajemy, że w każdym kraju funkcjonują różne podejścia, wizje, modele i narzędzia, zgodnie z krajowymi uwarunkowaniami i priorytetami, stosowane w celu osiągnięcia zrównoważonego rozwoju; potwierdzamy, że Ziemia oraz jej ekosystemy są naszym wspólnym domem, a „Matka Ziemia” jest często używanym zwrotem w wielu krajach i regionach.” (koniec cytatu, wytłuszczenia autorki)


Dlaczego zdaniem GUS i autorów Barometru Wpływu polski biznes ma się ograniczać do raportowania wpływu tylko na sześć SDGs. Czy tu zostało wzięte pod uwagę holistyczne podejście?

"55. Cele Zrównoważonego Rozwoju i powiązane z nimi zadania są zintegrowane i niepodzielne, globalne w swojej naturze i uniwersalne," cytat z Agendy 2030

W Barometrze wpływu mamy wskaźniki, które monitorują nie tylko uwzględnione przez autorów Barometru Wpływu cele SDG.

Dlaczego polski biznes ma wykazywać taką ignorancję Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju?

Dlaczego raportowanie ma nie uwzględniać wszystkich 17SDGs?

Dlaczego zdaniem GUS i autorów Barometru Wpływu polski biznes nie ma wpływu na realizację, na przykład, takich celów jak:
SDG1, SDG10, SDG16 i SDG17? Czy tu zostało wzięte pod uwagę holistyczne podejście?

Jeżeli mamy strategię zrównoważonego rozwoju = SZRB = Strategię Zrównoważonego Rozwoju Biznesu, jako główną biznesową strategię i mamy mapę interesariuszy oraz zorganizowaną współpracę z nimi, to powinniśmy to raportować pod celem SDG17.
Jeżeli mamy Kodeks Etyki to powinniśmy to raportować pod celem SDG16.
Jeżeli wprowadziliśmy do Kodeksu Etyki, polityk i procedur zasadę mniej nierówności, to powinniśmy to raportować pod celem SDG10.
Jeżeli may politykę Politykę płacową adekwatną do celu SDG1, to powinniśmy to raportować pod celem SDG1.

Dlaczego polski biznes ma informować poprzez raportowanie, że ignoruje strategiczne podejście do biznesu, ignoruje etykę w biznesie i nierówności i nie dba o płace pracowników?

Dlaczego zdaniem GUS i autorów Barometru Wpływu polski biznes nie ma wpływu na realizację, na przykład takich celów, jak:
SDG2, SDG6, SDG7, SDG11, SDG13, SDG14, SDG15? Czy tu zostało wzięte pod uwagę holistyczne podejście?

Dlaczego te cele, które dotyczą, między innymi, wpływu biznesu na środowisko, w tym na bioróżnorodność, są pominięte?

Dlaczego polski biznes ma informować poprzez raportowanie, że ignoruje sprawy poprawy jakości środowiska i bioróżnorodności?

Dlaczego sugeruje się biznesowi narzędzie Barometr Wpływu, które uczy go pomijania tak ważnych zagadnień w strategicznym zarządzaniu, jak wpływ na środowisko, bioróżnorodność czy także z tym związanych: produkcja żywności, zrównoważone rolnictwo? Czy tu zostało wzięte pod uwagę holistyczne podejście?

W Barometrze Wpływu został pominięty cel SDG2 - "Wyeliminować głód, osiągnąć bezpieczeństwo żywnościowe i lepsze odżywianie oraz promować zrównoważone rolnictwo".

Dlaczego polski biznes ma informować, że ignoruje sprawę zdrowej żywności i zrównoważonego rolnictwa?
Przecież eksportujemy żywność!

Apeluję do GUS i do autorów Barometru Wpływu o zmianę podejścia do zagadnienia raportowania realizacji Agendy 2030 przez polski biznes.

 Bez zmiany podejścia, działania na szczeblu państwowymw tym zakresie,  mogą mieć szkodliwy wpływ na polski biznes.

Przeczytaj także ten artykuł.

Barometr Wpływu

Dlaczego nie polecam Barometru Wpływu

Barometr Wpływu – dlaczego nie polecam MMŚP?

Barometr Wpływu jest polecany biznesowi przez GUS. GUS jednocześnie nakłania na swojej stronie do przekonania się, że każdy z nas w domu, w szkole, w pracy, może mieć wpływ na realizację Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju 17 SDGs. Odsyła nas do poradnika ONZ (niestety nie przetłumaczył go na język polski)  The Lazy Persons Guide to Save the World. Mowa tam o możliwym wpływie na wszystkie Globalne Cele, na 17 SDGs, przez każdego z nas.

Myślę, że tym bardziej biznes może wpływać swoimi działaniami na 17 SDGs. Biznes powinien planować wpływ na każdy z 17 SDGs, a nie tylko na 6 Globalnych Celów, jak to mamy w Barometrze Wpływu. Globalne Cele są powiązane i niepodzielne. Tak czytamy w Agendzie 2030.

Główna wieloletnia strategia biznesowa, czyli Strategia Zrównoważonego Rozwoju Biznesu (SZRB), powinna wykazywać planowany pozytywny wpływ na wszystkie Globalne Cele. Tym samym w raportowaniu informacji niefinansowych nie powinno się ograniczać do 6 wskaźników, czytaj GUS (Wskaźniki dla biznesu). Tym bardziej, że wskaźniki znanych dotychczas standardów raportowania typu ESG pokrywają wszystkie Globalne Cele:

Holistyczne podejście

Apel do GUS

Zwracam się z apelem o wycofanie się z Barometru Wpływu .

Zwracam się z apelem o mobilizację biznesu do budowy wieloletnich biznesowych strategii, jako Strategii Odpowiedzialnego Biznesu SOB.  Wpływ na wszystkie 17 SDGs powinien być w niej zaimplementowany.

Sugerowanie 6 SDGs dla biznesu, jak to ma miejsce w Barometrze Wpływu,  nie jest odpowiedzialną postawą. 

Co to jest Barometr Wpływu

Barometr Wpływu to darmowe narzędzie do raportowania wpływu biznesu na realizację Agendy 2030, opracowane w celu ułatwienia “życia” komórkom raportującym informacje niefinansowe dużych firm.

Uwzględnia tylko 6 Globalnych Celów:

Barometr Wpływu

Autorzy Barometru Wpływu nie sugerują konieczności opracowania zintegrowanej, wieloletniej biznesowej strategii. Taka strategia stanowi bazę do planów rocznych i raportowania informacji niefinansowych. Autorzy nie sugerują koniecznej zmiany myślenia o biznesie w oparciu o Globalne Cele. Budowanie strategii sugeruje jeden z targetów 17 Celu: 17.14 Wzmocnić spójność polityk na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Cel 17

W Agendzie 2030 czytamy: “…Zobowiązujemy się do realizacji spójnej polityki oraz zapewnienia warunków sprzyjających zrównoważonemu rozwojowi na wszystkich poziomach i przez wszystkich uczestników..” , “…To właśnie “my, narody” wyruszamy dziś w podróż drogą, która zaprowadzi nas do 2030 r. W podróż tę wyruszamy wraz z rządami i parlamentami, strukturami Organizacji Narodów Zjednoczonych i innymi instytucjami międzynarodowymi, władzami lokalnymi, biznesem i sektorem prywatnym, środowiskiem naukowym oraz akademickim i wszystkimi ludźmi….”  wytłuszczenie autorki artykłu

Barometr Wpływu a raportowanie w standardzie typu ESG

W internecie czytamy: “Barometr Wpływu zachęca największe firmy do raportowania pod kątem Agendy 2030. Dzięki przejrzystej liście wskaźników, firma może zmierzyć swój wpływ, porównać swój wpływ ze średnią rynkową i umieścić wyniki w swoim raporcie pozafinansowym czy na stronie internetowej”.

Nasuwa się kilka pytań:

  • o jakiej średniej rynkowej jest mowa?
  • o jakim standardzie raportowania jest mowa?

Polski biznes jest na rynkach światowych.

Na świecie opracowywany jest nowy standard raportowania informacji pozafinansowych typu ESG.

Aktualnie używane standardy w większości mają wskaźniki powiązane ze wszystkimi celami SDGs.

Barometr Wpływu a raport: Polska SDG – raport 2020

Pobieżna analiza raportu Polska SDG – raport 2020 i uzyskanych wyników raportowania w oparciu o Barometr Wpływu prowadzi do następującego wniosku:

Krajowy raport nie był opracowywany w oparciu o wyniki zebranych danych w Barometrze Wpływu. Nie mniej, przyjęta w Barometrze Wpływu metodologia, oparta o dane ze sprawozdawczości GUS, mogła pomóc opracować ten raport. To nie zmienia faktu, że Barometr Wpływu nie jest dobrym narzędziem do strategicznego zarządzania na poziomie firmy.

Apel do biznesu

Raportuj swój wpływ i bądź częścią światowego ruchu na rzecz Celów Zrównoważonego Rozwoju, ale nie rób tego w oparciu o Barometr Wpływu.

Przemyśl, opracuj wieloletnią Strategię Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs.

Raportuj zgodnie ze standardami światowymi, które uwzględniają wszystkie 17 SDGs.

Przeczytaj także artykuł Barometr Wpływu a 17SDGs

SDGs implementation to business strategy

Ekonomia oddziaływania

Strategia Zrównoważonego Rozwoju Biznesu. Ekonomia oddziaływania. Ekonomia wpływu

Strategia Zrównoważonego Rozwoju Biznesu to narzędzie zarządzania w XXI wieku. W ostatniej dekadzie szybko rozwija się nowa ekonomia: ekonomia oddziaływania (ekonomia wpływu, impact economy). Dzieje się to za sprawą rozwoju impact investing, czyli inwestowania w oddziaływanie. Mowa tu o inwestycjach  w przedsiębiorstwach i innych organizacjach, dokonywanych z zamiarem uzyskania korzystnego wpływu na społeczeństwo i środowisko, wraz z zyskiem finansowym.

W ekonomii kapitalistycznej liczy się głównie, a często tylko, zysk finansowy. W ekonomii oddziaływania konsumenci i inni interesariusze mobilizują przedsiębiorców i kadrę kierowniczą do okazywania, że generowane zyski finansowe są osiągane wraz z generowaniem dobra społecznego i środowiskowego. Mowa tu nie tylko o społeczeństwie i środowisku lokalnym. Mowa o społeczeństwie i środowisku świata.

Nowa twarz globalizacji. Ekonomia wpływu

Rodzi się nowa twarz globalizacji.

W skali świata powinien być ujednolicony standard raportowania informacji finansowych i niefinansowych, łącznie z jawnymi łańcuchami dostaw i oddziaływaniem produktu w całym cyklu życia,  Samo hasło ESG nie wystarczy. Standard powinien być jeden.

Wielkie korporacje nie będą mogły  “mydlić oczu” swoimi raportami CSR, czy ESG. Mikro i małe i średnie przedsiębiorstwa (MMŚP) wkroczą do akcji raportowania informacji niefinansowych w oparciu o ujednolicony w skali światowej standard. Raporty te będą ogólnodostępne na internetowych platformach wspomagających MMŚP w raportowaniu. Jeżeli włączymy w to nowe technologie, to oddziaływanie łańcuchów dostaw stanie się czytelne dla wszystkich. Każdy produkt będzie można “prześwietlić” w internecie. Konsument będzie mógł podejmować bardziej świadomie decyzje, jakiej jakości firmę swoimi zakupami wspiera. Przez jakość rozumiem również wpływ firmy i produktu na realizację Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju  – 17 SDGs.

Kiedy to nastąpi, nie wiem. Działania w tym kierunku są czytelne w internecie. Czy pełna realizacja takich założeń uda się w skali świata do 2030 roku? Nie wiem. Ale już teraz warto wdrożyć w MMŚP myślenie strategiczne i budowanie strategii zrównoważonego rozwoju biznesu.


Strategia Zrównoważonego Rozwoju Biznesu z 17SDGs – SZRB – a ekonomia oddziaływania


Czy Strategia Zrównoważonego Rozwoju Biznesu to główna, wieloletnia strategia biznesowa?

Tak. to powinna być główna strategia biznesowa obejmująca w swoich celach również cele dla dobra społeczności i środowiska. Nie tylko lokalnej społeczności i środowiska, ale także globalnej społeczności i środowiska naszej planety.

Czy prace nad Strategią Zrównoważonego Rozwoju powinny się zacząć od analizy interesariuszy i budowy mapy interesariuszy?

Tak. Analiza otoczenia, interesariuszy, to pierwszy krok. Powinien zakończyć się mapą interesariuszy, która wskazuje zróżnicowanie pod względem wpływu i zainteresowania firmy interesariuszami i interesariuszy firmą. Jest to podstawa do opracowania Polityki komunikacji i współpracy z interesariuszami

mapa interesariuszy

Czy środowisko też jest interesariuszem?

Tak. Jest tak zwanym interesariuszem niemym. Możemy mówić tu o dwóch interesariuszach: o środowisku lokalnym i o środowisku globalnym.

Jak się komunikować i współpracować? Komunikacja odbywa się w sposób pośredni. Realizacja celów środowiskowych wpływa pozytywnie na stan środowiska. Środowisko okazuje nam wdzięczność i daje nam dobro, poprzez polepszenie swego stanu. Nasze istnienie w zdrowiu jest ściśle zależne od jakości środowiska.

Czy Kodeks Etyczny jest niezbędny?


Opracowanie Kodeksu Etycznego ułatwi komunikowanie strategii SZRB pracownikom. Na etapie budowy, Kodeks pozwala przeanalizować i zaproponować modyfikację wielu aspektów postaw, współpracy, zależności, komunikacji i wartości wspólnie wyznawanych w firmie.

Czy budowa Strategii Zrównoważonego Rozwoju Biznesu to zadanie dla specjalnego działu, czy dla kadry zarządzającej najwyższego stopnia?

Strategia Zrównoważonego Rozwoju Biznesu, jako wieloletnia główna strategia biznesowa, powinna być budowana na najwyższym szczeblu zarządzania, przy udziale całej kadry kierowniczej. Po opracowaniu powinna być bardzo przystępnie zakomunikowana wszystkim pracownikom.

Czy wszystkie cele SDGs powinny być brane pod uwagę?

Holistyczne podejście

Tak, wszystkie cele SDGs powinny być brane pod uwagę. Oczywiście różne będą priorytety realizacji pozytywnego wpływu na realizację globalnych celów. Nie mniej uważam, że w strategii SZRB, jako głównej biznesowej strategii, wszystkie globalne cele powinny mieć zaplanowane pozytywne wsparcie (zwiększenie lub utrzymanie pozytywnego wpływu lub zmniejszenie negatywnego wpływu).

Myślenie holistyczne o globalnych celach to wartość dodana do rozwoju cywilizacji i dobra na świecie.

Czy w każdej firmie można tego dokonać?

Jestem przekonana, że w każdej. To tylko kwestia podejścia do analizy celów i przyjętych polityk w firmie.

Niedowiarków odsyłam do przeczytania przykładu:

Strategia Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs

W Strategii Zrównoważonego Rozwoju Biznesu mamy cele strategiczne związane z bezpośrednią działalnością i cele związane z pozytywnym oddziaływaniem albo zmniejszaniem negatywnego oddziaływania na społeczeństwo i środowisko.

Oczywiście mamy priorytety, oczywiście myślimy o zabezpieczeniu przepływów finansowych i osiąganiu zysków finansowych. Jednakże przy tym staramy się wspierać lokalnie społeczeństwo i środowisko, a i też globalnie,  społeczeństwo i środowisko świata.

Nasz świat i ekonomia wpływu, ekonomia oddziaływania, impact economy, open eyes economy…

Strategia Odpowiedzialnego Biznesu z 17SDGs

Holistyczne podejście do biznesu w latach dwudziestych XXI wieku

Holistyczne podejście do biznesu. Holizm

Holistyczne podejście do biznesu to znak naszych czasów. Pojęcie holizmu pojawiło się w latach dwudziestych XX wieku i przeniknęło do zarządzania. Mówi się o holistycznym podejściu do zarządzania.  Wyrazem tego są systemowe rozwiązania w zarządzaniu. Pojęcie holizmu ostatnio zauważyć można w stosowaniu prawa. Paradygmat holistyczny znaleźć możemy w ekofilozofii Henryka Skolimowskiego.

Holistyczne podejście do biznesu w latach dwudziestych XXI wieku

O ile w latach dwudziestych ubiegłego wieku holizm w zarządzaniu przejawiał się głównie w  systemowym podejściu, o tyle w latach dwudziestych XXI wieku wkraczamy w nowy model biznesowy, ekonomię wpływu przy wspólnych globalnych celach SDGs.

Definicja holizmu

Holizm to filozoficzna teoria rozwoju rzeczywistości (zapoczątkowana przez Smutsa) oraz metodologia nauk społecznych. W tej koncepcji mówimy, że świat złożony jest z hierarchicznych całości. Wg Smutsa “Całość nie da się sprowadzić do sumy części, świat podlega ewolucji, w której wyłaniają się coraz to nowe części”. Całość jest pewnego rodzaju celem, do którego dostosowują się poszczególne części.

Wg Alberta Einsteina: “Istota ludzka jest cząstką całości nazywanej przez nas wszechświatem; cząstką ograniczoną w czasie i przestrzeni. Doświadcza siebie, swoich myśli i uczuć, jako czegoś odrębnego od reszty, która jest rodzajem złudzenia optycznego ludzkiej świadomości. To złudzenie jest dla nas czymś na kształt więzienia, ograniczającego nas do naszych osobistych pragnień i afektacji kilkoma najbliższymi nam osobami. Naszym zdaniem musi być wyzwolenie się z tego więzienia poprzez poszerzenie naszego kręgu współczucia tak dalece, by objąć nim wszystkie żyjące stworzenia i całość natury w jej pięknie.


Strategia Zrównoważonego Rozwoju Biznesu z 17 SDGs  to holistyczne podejście do biznesu

Całość jest pewnego rodzaju celem, do którego dostosowują się poszczególne części. Noosfera jest całością. Internet jest narzędziem tej całości. W noosferze działając, przedstawiciele 193 krajów świata uzgodnili i podpisali Agendę 2030 z 17 SDGs.

Jeżeli poszerzymy nasz krąg współczucia tak dalece, by objąć nim wszystkie żyjące stworzenia i całość natury w jej pięknie, to my – biznes, zaczniemy budować wieloletnie strategie biznesowe, jako Strategie Zrównoważonego Rozwoju Biznesu z 17 SDGs. Będziemy się starali, w dłuższej perspektywie czasu, wpłynąć pozytywnie na wszystkie Globalne Cele Zrównoważonego Rozwoju (17SDGs). Pozytywnie, to znaczy zmniejszając negatywny wpływ lub zwiększając, albo przynajmniej utrzymując, pozytywny wpływ na każdy z globalnych celów.

Czy uda się, niezależnie od branży,  wpłynąć pozytywnie na wszystkie cele?

Jest to możliwe. Strategia Zrównoważonego Rozwoju powinna zawierać nie tylko cele związane z bezpośrednią działalnością biznesu, ale również cele wynikające z wpływu biznesu na środowisko i społeczeństwo świata. Nawet mikro przedsiębiorca, konsument może mieć wpływ na środowisko i społeczeństwo świata.

Model biznesowy na miarę lat dwudziestych XXI wieku

Strategia Zrównoważonego Rozwoju Biznesu z 17 SDGs wymusza nowy model biznesowy. W dalszym ciągu bardzo ważny jest klient i właściciel/akcjonariusz. Inni interesariusze  również stają się istotni dla osiągnięcia jak najlepszego wzrostu wartości. Mogą mieć pozytywny / negatywny wpływ na budowanie wartości. Analiza otoczenia  biznesu i współpraca z otoczeniem staje się bardzo ważna. Wkraczamy w ekonomię wpływu. Budujemy wartość nie tylko dla właścicieli i dla klienta.

Holistyczne podejście

Strategia Zrównoważonego Rozwoju Biznesu z 17 SDGs – Strategia ESG?

Ostatnio głośno jest w mediach społecznościowych na temat raportowania informacji niefinansowych w standardzie ESG. Nawet mówi się w Internecie o strategii ESG. Mam nadzieję, że wypracowany i uzgodniony zostanie jeden standard raportowania informacji niefinansowych, który będzie obowiązywał biznes całego świata. Nawet wtedy, gdy będziemy mieć jeden globalnie ustalony standard typu ESG, namawiam do analizy możliwego wpływu na 17 SDGs. Strategia, zbudowana po analizie takiego wpływu, będzie mogła być monitorowana i raportowana w tym standardzie corocznie. Raport będzie obrazował realizację rocznych planów wynikających ze strategii.

Czy można zbudować strategię bez analizy możliwego wpływu na 17 SDGs?

Można, ale lepiej przeprowadzić taką analizę i uwzględnić wszystkie Globalne Cele w strategii.

Myślę, że nawet samo pozytywne myślenie o wszystkich SDGs i wizualizacja plakatu globalnych celów wpływają w noosferze na zwiększenie prawdopodobieństwa realizacji Agendy 2030.

Dylematy Strategia Dilemmas Strategy

Główna, wieloletnia strategia biznesowa i 17SDGs

Dylematy – strategia biznesowa

Wieloletnia strategia biznesowa dla MŚP – czy tego potrzebuje MŚP? Dodatkowo toczą się dyskusje: czy powinno się wdrażać strategię CSR niezależnie od strategii biznesowej, czy raczej główna, wieloletnia strategia biznesowa powinna być zintegrowana ze strategią CSR? Czy wystarczy tylko przeznaczyć budżet na działania CSR, czy raczej w budżecie, w poszczególne biznesowe inicjatywy należy wplatać działania CSR. Który wariant wieloletniej strategii biznesowej jest lepszy?

Co o tym myślicie?

Uważam, że ponieważ mamy Globalne Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDG), należy budować i wdrażać wieloletnie strategie biznesowe implementujące 17 Globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju. Taka strategia to Strategia Zrównoważonego Rozwoju,  strategia wpływu. Ostatnio mówi się o ekonomii wpływu.

strategia biznesowa - impact economy


Są dwa trendy na świecie:

  • wdrażanie wybranych celów SDG oraz
  • wdrażanie wszystkich celów 17 SDG.

Moim zdaniem, jeżeli nie chcemy umniejszyć możliwego pozytywnego wpływu naszej organizacji na realizację Globalnego Planu Działań (Agenda 2030), to powinniśmy wziąć pod uwagę wszystkie 17 SDG budując główną, wieloletnią biznesową strategię. Jest to możliwe. Niedowiarków odsyłam do lektury , a także polecam inną ciekawą lekturę   SDG Impact

Niestety w Polsce najczęściej dalej promuje się strategię CSR i wdrażanie wybranych celów SDG. 

Kilka lat temu, ze względu na dużą zmienność czynników zewnętrznych, uważałam, że nie ma sensu budowanie wieloletniej strategii w biznesie. Zmieniłam zdanie. Agenda 2030 i 17 SDGs stanowią argumenty za budową wieloletniej strategii w nowym modelu biznesowym ESG. Taki model uwzględnia nie tylko biznes, ale także wpływ na środowisko i społeczeństwo. W tym modelu biznesowym możemy zaimplementować i wykazać wpływ na 17 SDGs.

Czy to się opłaca?

Czy MMŚP się to opłaca?

Idzie zmiana. Taksonomia zrównoważonego inwestowania, Nowa Dyrektywa lub rozporządzenie dotyczące raportowania informacji niefinansowych w układzie ESG oraz konieczność analizy łańcucha dostaw, zmiana świadomości konsumenta, powodują tę zmianę.

Posiadanie dobrej, wieloletniej strategii w duchu zrównoważonego rozwoju może wzmocnić pozycję MMŚP na rynku lub przynajmniej zmniejszyć ryzyko nieotrzymania kredytu, albo niezawarcia kontraktu. Może też zmniejszyć ryzyko utraty inwestora.

Nie bez znaczenia jest fakt, że każdy z nas, konsument, też może mieć wpływ na realizację Agendy 2030 i to na 17 Celów. 

SDG Zrównoważony Rozwój. Warsztaty w OIG

Zrównoważony Rozwój. Warsztaty w OIG. SDG

 Zrównoważony Rozwój – Warsztaty organizowane są wspólnie przez i OIG w Opolskiej Izbie Gospodarczej.

Pierwsze Warsztaty organizowane są podczas Światowego Tygodnia Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDG) #act4sdgsw dniu 26 września 2019.

zrównoważony rozwój

W dniu 25 września obchodzona będzie 4 rocznica podpisania przez 193 kraje Agendy 2030 zawierającej 17 celów SDG i 169 zadań.

Cele Warsztatów Zrównoważony Rozwój. SDGs

Po pierwsze,

umożliwienie MŚP merytorycznej dyskusji w temacie: “Czy 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs) to jest wyzwanie także dla MŚP?”.

Po drugie,

zapoznanie uczestników z SDG i zrównoważonym rozwojem poprzez krótki rys historyczny.

Po trzecie,

przeanalizowanie jak zbudować strategię zrównoważonego rozwoju w MŚP?

Po czwarte,

zaznajomienie uczestników z polskim standardem raportowania informacji niefinansowych SIN, opartym na GRI4.

Agenda Warsztatów Zrównoważony Rozwój. SDGs

  • 10.00 – 10.15 Prezentacja wzajemna uczestników
  • 10.15 – 12.00 Część pierwsza – Co to jest SDG Zrównoważony Rozwój i kogo dotyczy?
  • 12.00 – 12.15 Przerwa na kawę/herbatę
  • 12.15 – 14.00 Część druga – Jak wdrożyć strategię zrównoważonego rozwoju?
  • 14.00 – 14.30 Lunch
  • 14.30 – 16.00 Część trzecia – Jak raportować informacje niefinansowe?

Kogo i dlaczego zapraszamy?

Zapraszamy osoby odpowiedzialne za strategiczne zarządzanie, bo tematem Warsztatów jest strategiczna zmiana, sustainability, CSR, ESG.

W obecnych czasach trudno jest zbudować wieloletnią strategię, bo otoczenie biznesowe zmienia się bardzo szybko. Zmiana jednak następuje w kierunku zrównoważonego rozwoju. Polska strategia SOR to strategia zrównoważonego rozwoju do roku 2020 z perspektywą do roku 2030, podobnie jak Agenda 2030.

Budując globalną strategię przedsiębiorstwa powinno się ją budować jako strategię zrównoważonego rozwoju. Wymaga to nowego, innowacyjnego podejścia do zarządzania, produkcji i usług. Implikuje wiele zmian.

Im szybciej się do zmiany przygotujemy, tym dłużej będziemy na rynku. Zmiana dotyczy polityk zarządzania, stylu zarządzania i sposobu budowy strategii.

Nie mówi się już o strategiach CSR, jako odrębnych strategiach w celu realizacji społecznych i środowiskowych celów. Teraz mówi się o integralnej strategii zrównoważonego rozwoju obejmującej cele finansowe, środowiskowe i społeczne uwzględniające SDG.

Ustawa o rachunkowości określa podmioty, które mają ustawowy obowiązek raportowania informacji niefinansowych,  a więc dotyczących sfery oddziaływania przedsiębiorstwa na środowisko i społeczeństwo. Przykłady takich raportów można znaleźć w internecie.


Chociaż większość MŚP prawnie nie musi sporządzać oświadczenia, czy raportu informacji niefinansowych, to może być o takie informacje poproszone przez bank przed udzieleniem mu kredytu.  MŚP może być poproszone także o informacje przez potencjalnego kontrahenta. Kontrahent może poprosić o taki raport w ramach raportowania wzdłuż łańcucha dostaw.

Piotr Soroczyński, Główny Ekonomista Krajowej Izby Gospodarczej, powiedział: Cele spisane w Agendzie 2030 w kapitalnej większości wskazują w jakim kierunku chcielibyśmy, by zmieniał i poprawiał się świat. Fakt, że są skonkretyzowane i rozłożone drobne kroczki, pozwala  rozprawiać się kawałek po kawałku nawet z dużymi problemami. Z punktu widzenia przedsiębiorców – poza realizacją naturalnej potrzeby polepszania świata – są doskonałą okazją do realizacji nowych pomysłów i strategii biznesowych, ale również znalezienia dodatkowych form działalności, więc i często też dochodów. Nie bez znaczenia są też te elementy Agendy, które realizowane stopniowo, poprawiać będą efektywność prowadzonych przedsięwzięć, tak dzięki wzrostowi wydajności, jak i równoległej redukcji kosztów.

Warto zaznajomić się z celami SDG i polskim standardem raportowania strategii zrównoważonego rozwoju SIN.

Kilka słów o raportowaniu

Mamy standard raportowania informacji niefinansowych SIN. W opracowywaniu są wskaźniki dla biznesu w celu raportowania w temacie realizacji celów zrównoważonego rozwoju przez biznes. Ogłoszone zostaną w internecie po konferencji prasowej w dniu 25 września 2019. Będą to wskaźniki obrazujące realizację celów SDG przez duży biznes, wg przyjętych kryteriów. Wyniki będą prezentowane na stronie CSR Consulting obrazując realizację SDGs w Polsce, z dokładnością do ilości podmiotów, które prześlą dane do CSR Consulting). Dla opolskiego biznesu rekomendujemy raczej stosowanie standardu SIN, szczególnie dla podmiotów, które są na giełdzie.

Kilka słów o SDGs

Warto przeanalizować, jaki jest bezpośredni i pośredni wpływ podmiotu  na realizację celów SDG. Czy w związku z realizacją SDGs pojawiają się nowe szanse lub zagrożenia dla MŚP?

Warto budować strategię zintegrowaną z celami SDG, tworząc Strategię Odpowiedzialnego Biznesu

W strategii zrównoważonego rozwoju interesariusze odgrywają ważną rolę w osiągnięciu sukcesu przed dany podmiot. Długofalowy sukces nie zależy już tylko od wyników finansowych. SDGs stanowią coś w rodzaju moralnego kompasu. Etyka staje się narzędziem wdrażania zrównoważonego rozwoju w łańcuchu dostaw. SDGs dostarczają biznesowi szans i informują o ryzykach. Korzyścią z zaangażowania się biznesu w SDGs jest stworzenie fundamentów pod długofalowy sukces poprzez stworzenie przyjaznego dla podmiotu otoczenia społecznego i środowiskowego.

Można powiedzieć, że SDGs to nowa mapa drogowa dla biznesu. To szansa, żeby zbudować silną przewagę względem tych firm, które nie mają jeszcze świadomości SDGs. Jeżeli firma uspójni działania z SDGs daje to pewność, że do 2030 roku firma jest na właściwej, a jednocześnie powszechnie akceptowanej drodze.

Cele SDG są międzysektorowe. Na przykład Cel nr 3 – Dobre zdrowie i jakość życia – stawia wyzwania związane z zanieczyszczonym powietrzem, na które to wyzwanie powinien odpowiedzieć sektor energetyczny, spożywczy, ochrony środowiska, ochrony zdrowia, fitness, czy media. Na przykład przemysł spożywczy powinien w łańcuch dostaw poszerzyć badania o zawartość szkodliwych dla zdrowia, a pobieranych z zanieczyszczonego powietrza, substancji. Sektor energetyczny nie powinien sprzedawać ludności paliwa złej jakości. I tak dalej. Każdy z sektorów ma inne narzędzia i inne zadania, ale prowadzą do realizacji tego samego celu SDG. Co więcej cele są między sobą powiązane. I tak cel SDG3 jest powiązany z celami SDG7- czysta i dostępna energia, SDG9- innowacyjność, przemysł, infrastruktura, SDG11-zrównoważone miasta i społeczności, SDG12-odpowiedzialna konsumpcja i produkcja oraz SDG13-działania w ochronie klimatu.

Powstała w kraju międzysektorowa Rada 17 wybrała tylko sześć kierunków działań dla polskiego biznesu: SDG4, SDG5, SDG8, SDG9, SDG11, SDG12.

Nowe wyzwanie

W przyszłości czeka nas dodatkowo nowe wyzwanie. Nie tylko będziemy analizowali interesariuszy z punktu widzenia istotności wpływu na nasze działania, czy naszej działalności na interesariuszy, ale będziemy prowadzić analizę zrównoważonego łańcucha dostaw i będziemy poddawani takiej analizie. Jest to nowe w Polsce, ale w innych krajach już pracuje. Dlatego warto się do tego strategicznie przygotować, ponieważ będziemy  analizować bezpośredni i pośredni wpływ podmiotu, czy produktu, na środowisko i społeczeństwo w łańcuchach dostaw.

Holistyczne podejście
Holistyczne podejście

SDGs Cele Zrównoważonego Rozwoju

Czy SDGs Cele Zrównoważonego Rozwoju  powinny być przedmiotem analizy i działań biznesu, a w tym MMŚP?

17 SDGs – Sustainable Development Goals

SDGs Cele Zrównoważonego Rozwoju zostały przyjęte w dniu 25 września 2015 roku 193 kraje świata. Miało to miejsce podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ kiedy to reprezentanci 193 krajów podpisali Rezolucję “Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030”, jako plan działań do 2030 roku, plan na rzecz ludzi, naszej planety i dobrobytu (Agenda 2030). Czy to również jest plan dla biznesu, w tym MŚP, do roku 2030?

Holistyczne podejście

Cel 1. Wyeliminować ubóstwo we wszystkich jego formach na całym świecie

Cel 2. Wyeliminować głód, osiągnąć bezpieczeństwo żywnościowe i lepsze odżywianie oraz promować zrównoważone rolnictwo

Cel 3. Zapewnić wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrobyt

Cel 4. Zapewnić wszystkim edukację wysokiej jakości oraz promować uczenie się przez całe życie

Cel 5. Osiągnąć równość płci oraz wzmocnić pozycję kobiet i dziewcząt

Cel 6. Zapewnić wszystkim ludziom dostęp do wody i warunków sanitarnych poprzez zrównoważoną gospodarkę zasobami wodnymi .

Cel 7. Zapewnić wszystkim dostęp do stabilnej, zrównoważonej i nowoczesnej energii po przystępnej cenie

Cel 8. Promować stabilny, zrównoważony i inkluzywny wzrost gospodarczy, pełne i produktywne zatrudnienie oraz godną pracę dla wszystkich ludzi

Cel 9. Budować stabilną infrastrukturę, promować zrównoważone uprzemysłowienie oraz wspierać innowacyjność

Cel 10. Zmniejszyć nierówności w krajach i między krajami

Cel 11. Uczynić miasta i osiedla ludzkie bezpiecznymi, stabilnymi, zrównoważonymi oraz sprzyjającymi włączeniu społecznemu Cel 12. Zapewnić wzorce zrównoważonej konsumpcji i produkcji Cel 13. Podjąć pilne działania w celu przeciwdziałania zmianom klimatu i ich skutkom

Cel 14. Chronić oceany, morza i zasoby morskie oraz wykorzystywać je w sposób zrównoważony

Cel 15. Chronić, przywrócić oraz promować zrównoważone użytkowanie ekosystemów lądowych, zrównoważone gospodarowanie lasami, zwalczać pustynnienie, powstrzymywać i odwracać proces degradacji gleby oraz powstrzymać utratę różnorodności biologicznej

Cel 16. Promować pokojowe i inkluzywne społeczeństwa, zapewnić wszystkim ludziom dostęp do wymiaru sprawiedliwości oraz budować na wszystkich szczeblach skuteczne i odpowiedzialne instytucje, sprzyjające włączeniu społecznemu

Cel 17. Wzmocnić środki wdrażania i ożywić globalne partnerstwo na rzecz zrównoważonego rozwoju


Czy zachowano podejście “tripple bottom line” w 17 Celach Zrównoważonego Rozwoju (SDGs)?

Agenda 2030

Agenda 2030 zawiera 17 celów SDGs (Sustainable Development Goals) i 169 powiązanych z nimi zadań/targetów. SDGs Cele Zrównoważonego Rozwoju i zadania/targety są współzależne i niepodzielne. Zapewniają równowagę pomiędzy trzema aspektami zrównoważonego rozwoju: gospodarczym, społecznym i środowiskowym. Globalne cele SDGs są wzajemnie powiązane i zintegrowane. Pomimo, że Agendę 2030 określa się skrótem 5xP albo PPPPP,  to cele SDG mówią o zachowaniu równowagi pomiędzy trzema aspektami: gospodarczym, środowiskowym i społecznym.

Strategia Odpowiedzialnego Biznesu z 17 SDGs

Tripple bottom line. 5xP określa sposób podejścia do planowania rozwoju na świecie do 2030 roku.

P – Ludzie – oznacza wyeliminowanie ubóstwa i głodu we wszystkich ich formach i wymiarach oraz umożliwienie wszystkim ludziom wykorzystywania ich potencjału w godności i poczuciu równości, a także umożliwienie im życia w zdrowym środowisku.

P – Planeta – oznacza, że chcemy chronić naszą planetę przed degradacją, między innymi poprzez zrównoważoną konsumpcję i produkcję, zrównoważone gospodarowanie jej zasobami naturalnymi oraz podejmowanie pilnych działań w zakresie zmian klimatu, tak aby mogła ona służyć potrzebom obecnych i przyszłych pokoleń

P – Dobrobyt – oznacza, że chcemy zapewnić wszystkim ludziom możliwość korzystania z dobrodziejstw dostatniego i satysfakcjonującego ich życia oraz by postęp gospodarczy, społeczny i technologiczny odbywał się w zgodzie z naturą.

P – Pokój – oznacza, że jesteśmy zdecydowani wspierać pokojowe, sprawiedliwe i inkluzywne społeczeństwa, wolne od lęku i przemocy. Osiągnięcie zrównoważonego rozwoju nie jest możliwe bez pokoju, a pokój nie jest możliwy bez zapewnienia zrównoważonego rozwoju.

P – Partnerstwo – oznacza, że jesteśmy zdecydowani mobilizować środki konieczne do wdrożenia Agendy 2030 poprzez ożywione globalne partnerstwo na rzecz zrównoważonego rozwoju, w duchu wzmocnionej globalnej solidarności, koncentrujące się zwłaszcza na potrzebach osób najuboższych i najsłabszych, przy udziale wszystkich krajów, wszystkich interesariuszy i wszystkich ludzi.

Agenda 2030 – strategiczny plan – Wizja w strategicznym planie – cytat

1. Prezentowane cele i zadania opierają się na niezwykle ambitnej wizji ukierunkowanej na zmiany. Wizji świata wolnego od ubóstwa, głodu, chorób i niedostatku, świata w którym każdy człowiek ma możliwość rozwoju. Świata wolnego od lęku i przemocy. Świata, w którym zapanuje powszechna umiejętność czytania i pisania. Świata ze sprawiedliwym i powszechnym dostępem do wysokiej jakości edukacji na wszystkich jej poziomach, do opieki zdrowotnej i zabezpieczenia społecznego, w którym zapanuje dobrobyt fizyczny, psychiczny i społeczny. Świata, w którym potwierdzamy nasze zobowiązania dotyczące prawa każdego człowieka do dostępu do bezpiecznej wody pitnej i urządzeń sanitarnych, w którym higiena jest na wyższym poziomie, i w którym wszyscy ludzie mają dostęp do wystarczającej ilości bezpiecznej, pożywnej i przystępnej cenowo żywności. Świata, w którym miasta i osiedla ludzkie są bezpieczne, odporne i zrównoważone, oraz w których każdy człowiek ma dostęp do stabilnej, zrównoważonej i przystępnej cenowo energii.

2. Widzimy świat, w którym panuje powszechne poszanowanie praw człowieka i godności ludzkiej, praworządności, sprawiedliwości, równości oraz brak dyskryminacji, niezależnie od rasy, pochodzenia etnicznego i różnorodności kulturowej; i w którym istnieją równe szanse, umożliwiające pełne wykorzystanie potencjału ludzkiego i przyczyniające się do budowania wspólnego dobrobytu. Świat, który inwestuje w swoje dzieci, w którym każde dziecko dorasta wolne od przemocy i wyzysku. Świat, w którym każda kobieta i dziewczynka ma zagwarantowaną pełną równości płci, i w którym zniesiono wszelkie bariery prawne, społeczne i ekonomiczne utrudniające wzmocnienie ich pozycji. Świat sprawiedliwy, godziwy, tolerancyjny, otwarty i sprzyjający integracji społecznej, w którym spełniane są potrzeby najsłabszych.

3. Widzimy świat, w którym w każdym kraju ma miejsce trwały i zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający integracji społecznej, a wszyscy mają możliwość godnej pracy. Świat, w którym obowiązują wzorce zrównoważonej konsumpcji i produkcji, a wykorzystanie wszystkich zasobów naturalnych – od powietrza po glebę, od rzek, jezior i formacji wodonośnych po morza i oceany – ma charakter zrównoważony. Świat, w którym demokracja, dobre sprawowanie władzy i praworządność, a także sprzyjające warunki otoczenia na poziomie krajowym i międzynarodowym, mają kluczowe znaczenie dla zrównoważonego rozwoju, w tym dla trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego integracji społecznej, rozwoju społecznego, ochrony środowiska oraz zwalczania ubóstwa i głodu. Świat, w którym rozwój i wykorzystywane technologie ograniczają swój wpływ na zmiany klimatu, dbają o zachowanie różnorodności biologicznej i są odporne na niekorzystne warunki zewnętrzne. Świat, w którym ludzkość żyje w harmonii z naturą oraz w którym zapewniona jest ochrona przyrody i innych żyjących gatunków. –

Czy realizacja 17 SDGs powinna być zadaniem MMŚP?

W Preambule Agendy 2030 czytamy: “„My, narody” – tymi wzniosłymi słowami rozpoczyna się preambuła Karty Narodów Zjednoczonych. To właśnie „my, narody” wyruszamy dziś w podróż drogą, która zaprowadzi nas do 2030 r. W podróż tę wyruszamy wraz z rządami i parlamentami, strukturami Organizacji Narodów Zjednoczonych i innymi instytucjami międzynarodowymi, władzami lokalnymi, rdzenną ludnością, społeczeństwem obywatelskim, biznesem i sektorem prywatnym, środowiskiem naukowym oraz akademickim i wszystkimi ludźmi. Miliony już się zaangażowały w niniejszą Agendę i będzie to ich Agenda. Jest to Agenda należąca do ludzi, stworzona przez ludzi i dla ludzi – i to, jak wierzymy, zapewni jej sukces. Przyszłość ludzkości i naszej planety leży w naszych rękach. Leży ona również w rękach dzisiejszego młodego pokolenia, które przekaże pochodnię przyszłym generacjom. Wyznaczyliśmy drogę do zrównoważonego rozwoju; to od nas wszystkich będzie zależeć, czy podróż tą drogą zakończy się powodzeniem, a to, co dzięki niej zyskamy, pozostanie z nami na zawsze”.

W 2017 roku blisko 50 firm działających w Polsce podpisało “Partnerstwo na rzecz realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs)”. Co roku dochodzą nowi sygnatariusze. Sygnatariusze deklaracji zobowiązali się do odejmowania działań, które przeobrażą naszą gospodarkę w kierunku zrównoważonym, “żeby żyło się nam lepiej”.

Według Marii Andrzejewskiej, Dyrektor Centrum UNEP-GRID, firmy postrzegają cele zrównoważonego rozwoju w kategoriach szansy, ale istotne są dla nich ekonomiczne korzyści. – Kluczowe jest, by każda z firm znalazła w tych celach swoje możliwości rozwoju. Potrzebne jest myślenie o celach nie w kategoriach działań CSR, ale w kontekście tworzenia działań biznesowych. Nie powiodą się one bez zaangażowania sektora MŚP – oceniła. 

Według Dyrektora Generalnego Global Compact Polska Kamila Wyszkowskiego, naszą uwagę “powinniśmy koncentrować” na celu 11., czyli zrównoważonym rozwoju miast, w powiązaniu z celem 6. – dotyczącym zapewnienia wszystkim ludziom dostępu do wody i warunków sanitarnych poprzez zrównoważoną gospodarkę zasobami wodnymi oraz celem 15., który mówi o tym, by chronić, przywrócić oraz promować zrównoważone użytkowanie ekosystemów lądowych, zrównoważone gospodarowanie lasami, zwalczać pustynnienie, powstrzymywać i odwracać proces degradacji gleby oraz powstrzymać utratę różnorodności biologicznej. “60 proc. ludności do 2050 roku będzie mieszkać w miastach, które zajmują jedynie 3 proc. powierzchni naszego globu” – powiedział Wyszkowski. Podkreślił, że działań tych nie można zrealizować bez współpracy wielu sektorów gospodarki. – Nie jesteśmy w stanie zrobić tego bez współpracy z burmistrzami, prezydentami miast, bez nauki, bez biznesu. Dlatego współpraca wielosektorowa jest tak ważna, żeby te cele wdrożyć – przekonywał Wyszkowski.

Jak może się MMŚP włączyć w realizację SDG i na tym skorzystać, będziemy dyskutować w Opolskiej Izbie Gospodarczej, bo temat jest ważny, a czas szybko biegnie.

zrównoważony rozwój 17SDGs
Strategia Odpowiedzialnego Biznesu z 17SDGs
17SDGs i SIN
odpowiedzialny konsument cele SDG

Odpowiedzialny konsument Cele SDG

Co mają wspólnego KONSUMENT i Cele Zrównoważonego Rozwoju SDGs?

Odpowiedzialny konsument to konsument realizujący cele SDG dbając o dobrostan, pomagając realizować zrównoważony rozwój. Nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, jak ważną rolę, w sprawie realizacji celów zrównoważonego rozwoju odgrywa konsument, jego świadome, odpowiedzialne działanie. 

Definicja pojęcia konsument zamieszczona jest w Kodeksie cywilnym.

Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Konsument, jako słabsza strona obrotu gospodarczego, ma zapewnioną prawną, ochronę, nawet w Konstytucji RP. “Władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi…”

Zakres ochrony konsumenta określają ustawy, rozporządzenia i prawo unijne. Konsument jest również podmiotem i realizatorem planu działań Agenda 2030, polskiej strategii SOR i światowych celów SDG.

Prawo jest potrzebne i pomocne, ale tak, jak lekarz nie da zdrowia pacjentowi jeżeli pacjent sam się o to nie postara, tak w sprawę bezpieczeństwa musi się konsument zaangażować osobiście.

Odpowiedzialny konsument

Odpowiedzialny konsument to konsument dbający o swój dobrostan, który zależy od dobrostanu otoczenia.

Dobrostan = wellbeing = jakość życia zależy od wielu czynników. I oczywiście jednym z najważniejszych czynników jest świadomość, że jakość naszego życia w bardzo dużej mierze zależy od nas samych.

Dobrostan, wellbeing, jakość życia czy to są powszechnie znane określenia?

Cel 3 Dobre zdrowie i jakość życia

Trzeci cel SDG (Sustainable Development Goal) dotyczy właśnie wellbeing,  dobrostanu, czyli stanu, w którym czujemy się dobrze. Dotyczy to  holistycznego spojrzenia na człowieka i jego potrzeby, bo jakość życia określa wiele parametrów. Na jakość życia wpływa zdrowie fizyczne i emocjonalne, zachowania zdrowotne, dostęp do dóbr podstawowych, edukacja, środowisko naturalne, praca, dochody, subiektywna ewaluacja życia oraz równość płci (Łapniewska 2014). 

Nie należy mylić pojęcia dobrostanu, jakości życia z pojęciem dobrobytu, czy dobrym standardem życia. Dobrobyt jest pojęciem związanym z dochodami, stanem majątkowym, a nie holistycznym spojrzeniem na stan człowieka, w którym człowiek czuje się dobrze. 

Właśnie dlatego, między innymi dla konsumenta, została przyjęta Agenda 2030. Agenda 2030 została przyjęta dla LUDZI, PLANETY, DOBROBYTU, POKOJU i PARTNERSTWA. Przy wdrażaniu Agendy 2030, a więc zrównoważonego rozwoju, konsument (człowiek) jest zarazem bardzo ważnym podmiotem i realizatorem 17 celów SDG.  

Na stronie można znaleźć następujące informacje:






Konsument odpowiedzialny, to taki konsument, który jest świadomy swojego oddziaływania na środowisko i społeczeństwo. Odpowiedzialny konsument stara się zmniejszyć swoje negatywne oddziaływania. Odpowiedzialny konsument stara się zwiększyć swoje pozytywne oddziaływania na środowisko i społeczeństwo.

Czy akty prawne i ich stosowanie zabezpieczą konsumentów przed zagrożeniami?

Być człowiekiem, konsumentem odpowiedzialnym, to znaczy być człowiekiem, który swoimi działaniami dba o zmniejszenie zagrożeń i polepszenie dobrostanu. Można powiedzieć, że konsument odpowiedzialny to konsument realizujący cele SDG.

Nie zawsze nasze zachowanie jest zgodne z opisanymi tu zasadami. Jeżeli będziemy się starali je wdrożyć w życie, to da to zauważalny, pozytywny wpływ na realizację celów SDG, a więc lepszy świat.

Miliony konsumentów postępujących według tych zasad mogą zmienić świat, bo biznes będzie musiał na to zareagować. Biznes będzie musiał wdrażać zrównoważony rozwój i to nie dlatego, że prawo go do tego zmusi. Rynek tego będzie chciał.


Zrównoważony rozwój a droga do turkusu

Czy turkus kojarzy Ci się ze zrównoważonym rozwojem, sustainability?

Tak, turkus kojarzy mi się ze zrównoważonym rozwojem. Mam takie skojarzenie dzięki pracom Henryka Skolimowskiego, Kena Wilbera i Frederic Laloux. W swojej książce   “Pracować inaczej” Laloux opisał organizację turkusową – organizację bez managerów, ale z liderami. Również Andrzej Blikle w książce “Doktryna Jakości” pisze o turkusowej samoorganizacji. Nie są to książki szeroko traktujące sprawy zrównoważonego rozwoju, ale dotyczą godnej pracy. Cel 8 (SDG 8)  to “Wzrostu gospodarczy i godna praca”. Wszystkie poniżej pokazane cele SDGs są związane, poprzez przypisane im targety/zadania, z godną pracą, turkusowymi organizacjami, samoorganizacją. 

Właśnie turkusowe organizacje to z założenia organizacje godnej pracy. Wiąże się to również z przejściem od motywacji korzyści (metoda kija i marchewki) do motywacji godnościowej. Trudne zadanie do wykonania. Nie w każdej sytuacji aktualnie jest to możliwe. Turkus, godna praca i samoorganizacja to aktualnie synonimy. 

Frederic Laloux napisał: “Kiedy działamy w głębokiej uczciwości i odpowiadamy pozytywnie na odczuwane w nas powołanie, wszechświat robi wszystko, by nam pomóc”

Andrzej Blikle tłumaczy powyższą wypowiedź następująco:

Kiedy działamy w głębokiej uczciwości – gdy działamy zgodnie z naszym systemem wartości, w poczuciu, że robimy coś ważnego i potrzebnego, że możemy być z tego dumni;

i odpowiadamy pozytywnie na odczuwane w nas powołanie – gdy działamy w warunkach uwalniających naszą kreatywność, gdy dano nam prawo podejmowania decyzji, gdy mamy poczucie sprawczości i wpływu na otaczającą nas rzeczywistość, a więc i na naszą przyszłość;

wszechświat robi wszystko, by nam pomóc – mamy statystyczną pewność sukcesu, na co wskazują zarówno badania naukowe, jak i codzienna praktyka biznesowa”.

Każdy z nas i każdy zespół ludzi stanowi układ energetyczny powiązany z energią wszechświata. Nasze myśli to potężna energia. Jeżeli są pozytywne, zharmonizowane z naszą energią wnętrza, dobrze się dzieje. Godna praca to optymalne wykorzystanie energii człowieka.

Turkus i sustainability. Czyli uważasz, że wdrażanie zrównoważonego rozwoju w przedsiębiorstwie polega na przekształceniu go do organizacji turkusowej?

Uważam, że wdrażaniu zrównoważonego rozwoju w przedsiębiorstwie towarzyszy przeprowadzanie zmian. Jedną ze zmian może być przekształcanie stylu zarządzania w kierunku samoorganizacji.

Czy to prawda, że w organizacjach turkusowych decydują ci, którzy wiedzą, a reszta ma do nich zaufanie?

Tak. Cała siła samoorganizacji polega na odpowiedzialności i zaufaniu do “osób które wiedzą”. Polega na poczuciu, że wszyscy w zespole mamy do siebie zaufanie. Każdy z nas zna się na czymś bardzo dobrze i wykona swoją pracę z pełną odpowiedzialnością.

Zbudowanie zaufania i odpowiedzialności każdego członka dużego zespołu wymaga czasu i wysiłku. Trzeba zrewidować sposób komunikowania się. Dużo zależy od dotychczasowego stylu zarządzania i zaufania do osoby lub osób, które taką zmianę w firmie chcą przeprowadzić.   Nie jest to łatwe i nie w każdym zespole się to udaje.

Samoorganizacja. Turkus. Czy przekształcenie w tym kierunku  to środek do przewagi na rynku?

W organizacjach turkusowych mówimy o odpowiedzialności społecznej biznesu, która obejmuje również odpowiedzialność za środowisko i za naszą planetę. Coraz częściej dla klienta nie tylko cena stanowi kryterium wyboru.  Jest wzrostowa tendencja wyboru marki nie tylko po kryterium najniższej, czy najwyższej ceny. Coraz więcej osób interesuje się dodatkowymi informacjami o firmach produkujących daną markę i ma to wpływ na ich wybór. Świadomość złego traktowania pracowników, albo środowiska coraz częściej powoduje, że dany produkt nie jest kupowany.

Zacytuję tu A.Bliklego:

“…Praca w organizacjach zapewniających dobre życie jest radością, a przez to jest wydajniejsza, bardziej innowacyjna i obarczona mniejszą ilością błędów. I to właśnie daje przewagę rynkową…”

“…elementem budowania turkusowej organizacji jest tworzenie klimatu społecznej odpowiedzialności, budowania poczucia, że odpowiadamy nie tylko za siebie i naszą organizację, ale też za naszą małą i dużą ojczyznę, a także planetę, na której przyszło nam żyć.”

“…Organizacje turkusowe burzą model świata oraz odwracają porządek rzeczy. Wychodzą od obserwacji, że skoro dobre życie jest dla nas wartością podstawową to należy zadbać o nie w pierwszej kolejności, zaczynając od przemodelowania naszej pracy. Zorganizujmy ją więc tak, żeby dawała nam poczucie sensu życia, pozwalała na rozwój, oferowała przestrzeń do kreatywności i innowacyjności. Byśmy mogli być dumni z tego co robimy i jacy jesteśmy. Zadbajmy też o dobre życie w obszarze społecznym: bądźmy dla siebie partnerami, a nie konkurentami, współpracujmy i wspierajmy się wzajemnie zamiast współzawodniczyć, budujmy pomiędzy sobą dobre relacje oparte na zaufaniu.”

Turkus. Głównie jakie zmiany są potrzebne w sferze operacyjno-zarządczej?

Najważniejsze to komunikacja. Empatyczna, rzetelna i odpowiednia w czasie komunikacja.

Budżet zmienia swoja rolę. Nie stanowi już kontraktu z managerem. Nie jest narzędziem do rozliczania i premiowania. Stanowi wskazówkę do wprowadzenia koniecznych, optymalizacyjnych zmian.

Centralne planowanie zamienia się na bieżące prognozowanie, w tym bieżącą prognozę zysku rocznegoPrognoza służy do podejmowania dobrych decyzji przez tych, którzy się na tym najlepiej znają.

Zakres obowiązków każdego pracownika, cytując A.Bliklego, “…mieści się w czterech następujących zasadach: robisz co potrafisz, robisz to co jest potrzebne, jesteś za to odpowiedzialny, to co robisz możesz zmienić, ale z zachowaniem poprzednich zasad. W takiej organizacji nikt nie mówi – to nie należy do moich obowiązków.”

Struktura organizacyjna z hierarchicznej zmienia się w kierunku struktury procesowej. Zespoły zlecają sobie zadania. Każdy każdemu, w sposób odpowiedzialny,  może zlecić zadanie. Każdy zespół może być wewnętrznym dostawcą i klientem wewnętrznym. Zespoły tworzą powiązane ogniwa, tworząc w efekcie, w łańcuchu wartości, wartość dla klienta zewnętrznego.

A. Blikle pisze: “Organizacje turkusowe przypominają wielokomórkowe organizmy, w których nie ma centralnego sterowania, lecz różniące się funkcjami komórki zlecają sobie wykonywanie zadań. Przez setki milionów lat przyroda tak właśnie wykształcała organizmy biologiczne. Dziś organizacje budowane przez ludzi zaczynają brać z nich przykład”.

Zrównoważony rozwój a droga do turkusu to praca z sercem, szacunkiem i wartościami.

Dekalog A.Bliklego budowania organizacji turkusowej

  • Nie szukaj winnego, by go ukarać – szukaj przyczyny, by ją usunąć.
  • Nie oczekuj perfekcji, której nie da się osiągnąć – oczekuj postępu, który zawsze jest możliwy.
  • Unikaj współzawodnictwa, które niszczy partnerstwo – stwarzaj warunki do współpracy.
  • Nie oceniaj, bo to niszczy – doceniaj, bo to wzmacnia.
  • Nie mów co jest źle – mów co może być lepiej.
  • Nie pytaj ludzi, co mogliby zrobić lepiej – pytaj, co im w pracy przeszkadza.
  • Nie buduj na kontroli – buduj na zaufaniu.
  • Nie mów, że ktoś jest zły – mów, jak Ty się z tym czujesz.
  • Nie zarządzaj – twórz warunki do samoorganizacji.
  • Nie bądź nadzorcą – bądź nauczycielem, moderatorem i uczniem.

Czy w każdej firmie można wprowadzić turkusowe rozwiązania?

Tak, w każdej firmie, w każdej organizacji, można wprowadzać elementy turkusu. Turkus ma różne odcienie.  Jak dwa kamienie turkusu nie są do siebie podobne, tak każda firma wdroży zasady turkusu inaczej. Nie ma gotowca do powielenia, ale warto podjąć wysiłek dokonania zmiany.

Czy w każdej firmie można zbudować i wdrożyć strategię zrównoważonego rozwoju = strategię odpowiedzialnego biznesu?

Uważam, że tak. W każdej firmie można zbudować i wdrożyć Strategię Zrównoważonego Rozwoju Biznesu i to z zaimplementowanymi 17SDGs.

Przytoczone powyżej tłumaczenie A.Bliklego tekstu Frederica Laloux można zmodyfikować:

Kiedy działamy w głębokiej uczciwości – gdy działamy zgodnie z naszym systemem wartości obejmującym sferę biznesu, środowiska i społeczeństwa, w poczuciu, że robimy coś ważnego i potrzebnego, że możemy być z tego dumni;

i odpowiadamy pozytywnie na odczuwane w nas powołanie – gdy działamy w warunkach uwalniających naszą kreatywność, gdy dano nam prawo podejmowania decyzji, gdy mamy poczucie sprawczości i wpływu na otaczającą nas rzeczywistość, a więc i na naszą przyszłość;

wszechświat robi wszystko, by nam pomóc – mamy statystyczną pewność sukcesu, na co wskazują zarówno badania naukowe, jak i codzienna praktyka biznesowa”.

Zrównoważony rozwój i w tym droga do “turkusu”, do samoorganizacji, to wyzwania naszych czasów.